Question

Difficulty: Very hardTürk-İslam Devletlerinde Devlet Yönetimi

Türk-İslam devletlerinde merkezi yönetimin en üst kademesinde bulunan ve "hükümdarın adalet kapısı" olarak nitelendirilen bir kurum, hem siyasi hem de hukuki bir nitelik taşımaktadır. Bu kurum; kadıların çözüme kavuşturamadığı davaları karara bağlamak, halkın devlet görevlileri hakkındaki şikayetlerini bizzat dinlemek, vakıfların yönetimini denetlemek ve kadı kararlarını infaz etmek gibi kritik yetkilere sahiptir. Kararları doğrudan sultanın otoritesine dayandığı için icra kabiliyeti en yüksek olan bu yapı, devletin bekası için bir emniyet sübabı görevi görür. Özellikleri verilen ve doğrudan hükümdarın başkanlığında toplanan bu yüksek denetim ve yargı organı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Divan-ı İşraf
  2. B
    Niyabet-i Saltanat
  3. Divan-ı MezalimAnswer
  4. D
    Divan-ı İstifa
  5. E
    Divan-ı Arz

Answer

Türk-İslam devletlerinde hem yüksek bir mahkeme hem de üst düzey bir denetim organı olarak görev yapan kurum Divan-ı Mezalimdir.
Doğru seçenek olan kurum, hükümdarın bizzat başkanlık ettiği, devletin en üst düzey yargı ve yürütme organlarından biridir. Özellikle memurların halka baskı yapmasını engellemesi ve vakıfları denetlemesi gibi özellikler bu kuruma hastır.

Step-by-Step Solution

1
Kurumun başkanını belirleme
Hükümdar
Paragrafta belirtilen yüksek otorite ve icra gücü hükümdarın varlığına dayanmaktadır.
2
Görev alanlarını analiz etme
Yargı, denetim ve vakıf kontrolü
Normal kadı mahkemelerinin üzerindeki yetkiler (memur yargılama, vakıf denetimi) bu kurumu özel kılar.
3
Kurum ismini tanımlama
Divan-ı Mezalim
Zulme uğrayanların (mazlumların) başvurduğu en üst merci olduğu için bu ismi almıştır.

Key Concept

Divan-ı Mezalim'in çok fonksiyonlu (yargısal ve idari) yapısı

Hints

1
Bu kurumun adı, haksızlığa ve zulme uğrayanların başvurduğu yer anlamına gelmektedir.
2
Başında doğrudan sultanın bulunması, kararlarının tartışılmaz olmasını sağlar.
3
Sadece hırsızlık gibi adi suçlara değil, devletin işleyişini bozan 'siyasi' suçlara ve vakıf suistimallerine de bakar.

Practice More

Bu kurumun Osmanlı Devleti'ndeki karşılığı olan 'Divan-ı Hümayun'un yargı yetkileri ile karşılaştırma yapabilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question