Question

Difficulty: MediumTürkiye'de Hayvancılık ve Ormancılık

Türkiye'de manda (camış) yetiştiriciliği; bataklıklar, akarsu boyları ve göl kenarları gibi sulak alanların varlığına biyolojik olarak sıkı sıkıya bağlı bir faaliyettir. Diğer sığır türlerine göre ter bezlerinin azlığı nedeniyle vücut ısısını dengelemek için suya ve çamura ihtiyaç duyan bu hayvanlar, özellikle geleneksel gıda sanayisinde (kaymak, yoğurt vb.) yüksek ekonomik değere sahiptir. Buna göre, manda yetiştiriciliğinin Türkiye'deki coğrafi dağılışı ve özellikleri hakkında aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Samsun; Kızılırmak ve Yeşilırmak deltalarındaki sulak alanların varlığı sayesinde manda varlığında Türkiye'de önde gelen illerden biridir.
  2. B
    Afyonkarahisar ve çevresinde manda yetiştiriciliği, kentin geleneksel kaymak üretimi ve gıda sanayisiyle entegre bir şekilde sürdürülmektedir.
  3. Manda, biyolojik yapısı gereği suya ve serinliğe duyduğu ihtiyaçtan dolayı yaz kuraklığının ve buharlaşmanın şiddetli olduğu Güneydoğu Anadolu steplerine en uyumlu sığır türüdür.Answer
  4. D
    İstanbul'un kuzey kesimindeki sulak meralar, kentin yüksek hayvansal ürün talebini karşılamak amacıyla manda yetiştiriciliğine ev sahipliği yapmaktadır.
  5. E
    Türkiye'deki manda sayısı, Cumhuriyet'in ilk yıllarına göre sayıca azalmış olsa da son yıllardaki ıslah çalışmaları ve desteklerle yeniden artış eğilimine girmiştir.

Answer

Manda yetiştiriciliğinin Güneydoğu Anadolu'nun kurak steplerine en uyumlu sığır türü olduğu yönündeki ifade yanlıştır; çünkü bu tür biyolojik olarak sulak ve serin alanlara ihtiyaç duyar.
Manda, ter bezlerinin azlığı nedeniyle yüksek sıcaklıklara karşı dayanıksızdır ve serinlemek için mutlaka suya/çamura ihtiyaç duyar. Bu biyolojik zorunluluk, mandayı yaz kuraklığının şiddetli olduğu Güneydoğu Anadolu ve İç Anadolu gibi bölgelerden uzaklaştırıp Karadeniz'in sulak deltalarına veya Marmara'nın kuzeyine yönlendirmiştir. Dolayısıyla mandanın kurak steplere 'en uyumlu' sığır türü olduğu bilgisi yanlıştır.

Step-by-Step Solution

1
Mandanın biyolojik özelliklerini ve ekolojik ihtiyaçlarını analiz etme.
Mandanın ter bezleri çok azdır; vücut ısısını dengelemek için suya, çamura veya gölgeye ihtiyaç duyar.
Mandanın coğrafi dağılışını belirleyen temel faktör iklim ve su kaynaklarıdır.
2
Türkiye'nin bölgesel iklim ve habitat özellikleriyle mandanın ihtiyaçlarını karşılaştırma.
Karadeniz deltaları (Samsun), Marmara (İstanbul) ve Afyon çevresi sulak alanları uygundur; ancak Güneydoğu Anadolu ve İç Anadolu stepleri yaz kuraklığı nedeniyle uygun değildir.
Yaz kuraklığının ve buharlaşmanın şiddetli olması mandanın hayatta kalma ve verimlilik koşullarını olumsuz etkiler.
3
Hatalı çıkarımı tespit etme.
Güneydoğu Anadolu steplerine uyumluluğu iddia eden bilginin bilimsel gerçekle çeliştiği sonucuna ulaşılır.
Soruda mandanın suya duyduğu ihtiyaç vurgulanmışken, en kurak bölgeyle ilişkilendirilmesi mantıksal bir hatadır.

Key Concept

Türkiye'de Hayvancılıkta Ekolojik Sınırlamalar ve Manda Yetiştiriciliği

Hints

1
Mandanın neden sık sık çamurlu suyun içinde yattığını ve terleyip terleyemediğini düşünün.
2
Türkiye'de yaz kuraklığının en şiddetli olduğu bölgelerin manda gibi 'su kuşu' lakabı takılan bir hayvan için uygun olup olmayacağını değerlendirin.
3
Güneydoğu Anadolu'da buharlaşma şiddetlidir ve sulama olmayan alanlarda doğal bataklıklar nadirdir; oysa manda bataklık hayvanıdır.

Practice More

Türkiye'deki küçükbaş hayvan türlerinin (Koyun, Kıl Keçisi, Tiftik Keçisi) bitki örtüsü ve iklimle olan benzer ilişkilerini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question