Amasya Görüşmeleri'nde (- Ekim ) Temsil Heyeti ile Bahriye Nazırı Salih Paşa arasında imza altına alınan protokol metinlerinin, İstanbul'daki Ali Rıza Paşa kabinesi (Meclis-i Vükelâ) tarafından incelenerek resmî karara bağlanması süreci ve sonuçları dikkate alındığında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- İstanbul Hükûmeti, meclisin İstanbul dışında toplanmasının Kanun-i Esasi'ye aykırı olduğunu ileri sürerek bu maddeyi reddetmiş; ancak meclisin açılması kararını kabul ederek seçim sürecini başlatmıştır.Answer
- BSalih Paşa'nın imzaladığı protokollerde yer alan 'Sivas Kongresi kararlarının aynen kabul edilmesi' şartı, İstanbul Hükûmeti tarafından bir devlet politikası olarak resmen onaylanmıştır.
- CGörüşmelerde alınan kararlar doğrultusunda Temsil Heyeti'nin tüm idari ve hukuki yetkileri İstanbul Hükûmeti'ne devredilmiş, böylece Anadolu'daki çift başlı yönetim sona ermiştir.
- DMeclis-i Vükelâ, protokolde yer alan 'barış konferansına gidecek delegelerin Temsil Heyeti tarafından belirlenmesi' maddesini, milli iradeye uygun olduğu gerekçesiyle kabul etmiştir.
- EProtokollerin imzalanmasının ardından Ali Rıza Paşa kabinesi istifa etmiş, yerine Temsil Heyeti'nin doğrudan desteklediği Felah-ı Vatan grubu hükümeti kurulmuştur.
Answer
İstanbul Hükûmeti'nin Meclis-i Mebusan'ın açılmasını kabul etmesi ancak toplanma yeri konusundaki teklifi anayasaya (Kanun-i Esasi) aykırılık gerekçesiyle reddetmesidir.
Amasya Görüşmeleri'nde imzalanan protokoller İstanbul'a gönderildiğinde Ali Rıza Paşa kabinesi tarafından titizlikle incelenmiştir. Hükûmet, Meclis-i Mebusan'ın açılmasını genel bir ihtiyaç olarak kabul etse de, meclisin İstanbul dışında toplanması teklifini anayasanın (Kanun-i Esasi) 'Meclis, saltanat merkezinde toplanır' hükmüne aykırı bularak reddetmiştir. Bu durum, Milli Mücadele ve İstanbul arasındaki hukuki çatışmanın en bariz örneğidir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Amasya Görüşmeleri Protokollerinin Hukuki ve Siyasi Geçerliliği
Hints
1
Salih Paşa'nın İstanbul'a döndüğünde kararların tamamını kabineye kabul ettiremediğini hatırlayın.
2
İstanbul Hükûmeti'nin bir kararı reddederken kullandığı en güçlü hukuki dayanak 'Kanun-i Esasi' maddeleridir.
3
Meclis-i Mebusan'ın neden Anadolu'da değil de İstanbul'da toplandığını düşünmek sizi doğru cevaba götürecektir.
Practice More
Amasya Görüşmeleri sonrasında Temsil Heyeti'nin neden Ankara'yı merkez seçtiğini ve meclisin İstanbul'da toplanmasının yaratacağı riskleri araştırınız.
Alternative Method
Kronolojik eleme yöntemi: Amasya Görüşmeleri ile Son Osmanlı Mebusan Meclisi'nin toplanma yeri arasındaki ilişkiyi kurarak, İstanbul Hükûmeti'nin yer konusundaki direncinin anayasal bir kılıfa büründürüldüğünü analiz edebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s