Question

Difficulty: HardSıfatlar (Ön Adlar)

Türkçede bazı sıfat tamlamalarında isimle sıfatın yeri değiştirilip isme bir iyelik eki (ı,i,u,u¨-ı, -i, -u, -ü) getirilerek "kurallı birleşik sıfat" oluşturulabilir. Bu sıfatlar, niteledikleri isim düştüğünde "adlaşmış sıfat" görevini de üstlenebilir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bu açıklamaya uygun bir kullanım vardır?

  1. Gönlü zenginlere bu hayatta hiçbir engel, hiçbir zorluk aşılmaz görünmez.Answer
  2. B
    Güler yüzlü personelin kurumun imajı üzerindeki olumlu etkisi herkesçe bilinmektedir.
  3. C
    Şu evrakları arşive kaldırın, ötekini ise kontrol edilmek üzere ilgili birime gönderin.
  4. D
    Sıcak kanlı davrananlara karşı toplumun her kesiminde bir sempati oluşmaktadır.
  5. E
    Sararmış kağıtları dosyalamak için eski arşiv binasındaki tozlu raflara yöneldi.

Answer

Cümlelerin birinde, isim ve sıfatın yeri değiştirilip iyelik eki eklenerek oluşturulan bir birleşik sıfatın (gönlü zengin), nitelediği isim düşerek adlaştığı (gönlü zenginlere) görülmektedir.
Doğru seçenekte, "zengin gönül" tamlamasının yer değiştirip iyelik eki almasıyla oluşan "gönlü zengin" yapısı mevcuttur. Bu yapı bir ismi nitelemek yerine doğrudan isim gibi kullanıldığı için adlaşmış sıfat görevindedir.

Step-by-Step Solution

1
Kurallı birleşik sıfat yapısını analiz etme
"Zengin gönül" tamlamasında yer değiştirme ve iyelik eki ekleme işlemi: Gönül + i + zengin = Gönlü zengin.
Soru kökündeki teknik tanıma uyan yapıyı bulmak gerekir.
2
Adlaşmış sıfat kontrolü yapma
"Gönlü zengin (insanlara/kişilere)" ifadesinde isim düşmüş ve sıfat ismin eklerini alarak adlaşmıştır.
Sıfatın sadece yapısı değil, cümledeki görevi de sorgulanmaktadır.

Key Concept

Kurallı Birleşik Sıfatlar ve Adlaşmış Sıfatlar

Hints

1
Önce bir isim ve bir sıfatın yer değiştirip iyelik eki aldığı (Örn: Camı kırık ev) yapıları arayın.
2
Bulduğunuz yapının önünde bir isim olup olmadığına bakın; isim yoksa ve sıfat isim gibi kullanılmışsa adlaşmıştır.
3
"Gönlü zengin insanlar" yerine sadece "Gönlü zenginler" denilmesi hem yapı hem görev şartını sağlar.

Practice More

Kurallı birleşik sıfatların diğer oluşum yollarını (Örn: '-lık' ekiyle yapılanlar) gözden geçirebilirsiniz.

Alternative Method

Cümlelerdeki sıfatları bulup 'Hangi yolla birleşmiş?' ve 'Önünde isim var mı?' sorularını sorarak eleme yapabilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question