Question

Difficulty: Hard31 Mart Vakası

3131 Mart Vakası’nın Hareket Ordusu tarafından bastırılmasının ardından, 19091909 yılında Kanun-i Esasi üzerinde kapsamlı anayasal değişiklikler yapılmıştır. Bu isyanın rejim karşıtı niteliği ve sonuçları göz önüne alındığında; 19091909 düzenlemelerinin Osmanlı parlamenter sisteminde gerçekleştirdiği en temel dönüşüm aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Yürütme organının meclis üzerindeki mutlak vesayetinin kısıtlanarak hükümetin padişah yerine meclise karşı sorumlu tutulmasıAnswer
  2. B
    Padişahın meclisi tek taraflı feshetme yetkisinin genişletilmesiyle mutlakiyetçi yönetim anlayışının anayasal güvenceye kavuşması
  3. C
    İttihat ve Terakki Cemiyeti'nin bir 'hükümet darbesi' gerçekleştirerek anayasal düzeni ve meclis çalışmalarını tamamen askıya alması
  4. D
    Padişahın 'Halife' sıfatıyla sahip olduğu tüm dini ve siyasi yetkilerin meclis tarafından doğrudan bir halk oylamasına sunulması
  5. E
    Sadrazamın doğrudan halk tarafından seçilmesi kuralının getirilmesiyle padişahın hükümet kurma yetkisinin tamamen elinden alınması

Answer

Yürütme organının meclis üzerindeki mutlak vesayetinin kısıtlanarak hükümetin padişah yerine meclise karşı sorumlu tutulması
Doğru yanıt olan hükümetin meclise karşı sorumlu tutulması ilkesi, 3131 Mart Vakası sonrası yapılan anayasa değişikliğinin en kritik maddesidir. Bu düzenleme ile padişahın 'istibdat' kurma imkanı hukuken daraltılmış, yürütme üzerindeki denetim hakkı meclise geçerek parlamenter sistemin temelleri atılmıştır.

Step-by-Step Solution

1
İsyanın Niteliğini Belirleme
3131 Mart Vakası'nın sadece padişahı değil, meşrutiyet rejimini ve anayasal düzeni hedef aldığını saptamak.
Sorunun kökü isyanın rejim karşıtı niteliğine vurgu yapmaktadır.
2
Hukuki Sonuçları Analiz Etme
İsyanın bastırılmasından sonra 19091909 yılında Kanun-i Esasi'de yapılan değişikliklerin içeriğini hatırlamak.
Rejim karşıtı bir kalkışmanın ardından meclisin kendi otoritesini korumak için attığı adımları anlamak gerekir.
3
Güçler Dengesi Değişimini Saptama
18761876 Anayasası'nda hükümet padişaha karşı sorumluyken, 19091909 değişikliği ile meclise karşı sorumlu hale gelmiştir.
Bu değişim, Osmanlı Devleti'nin gerçek anlamda bir 'meşruti monarşi' ve parlamenter sisteme geçişini temsil eder.

Key Concept

19091909 Kanun-i Esasi Değişiklikleri ve Parlamenter Sistem

Hints

1
Meşrutiyet rejimini korumak isteyen meclis, isyandan sonra padişahın hükümet üzerindeki kontrolünü neden kısıtlamış olabilir?

Practice More

Kanun-i Esasi'nin 18761876 ve 19091909 metinlerini 'hükümetin sorumluluğu' açısından karşılaştıran soruları inceleyiniz.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question