Examkin

Question

Difficulty: MediumParaleller ve Enlem Etkileri

Türkiye sınırları içerisinde yer alan XX ve YY merkezleri ile ilgili şu gözlemler yapılmıştır:

- XX merkezinde güneşin doğuş ve batış anı (tan ve gurup süresi), YY merkezine göre daha uzun sürmektedir.
- YY merkezinde ise gece ile gündüz arasındaki süre farkı, yıl boyunca XX merkezine göre daha azdır.

Buna göre, XX ve YY merkezleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi kesin olarak söylenebilir?

  1. XX merkezi, YY merkezine göre daha kuzeyde yer almaktadır.Answer
  2. B
    YY merkezinin yerel saati, XX merkezine göre daha ileridir.
  3. C
    XX merkezinde çizgisel dönüş hızı, YY merkezine göre daha fazladır.
  4. D
    YY merkezinde güneş ışınlarının düşme açısı, XX merkezine göre daha dardır.
  5. E
    XX merkezinin yükseltisi, YY merkezine göre daha fazladır.

Answer

XX merkezinin YY merkezine göre daha kuzeyde olduğu söylenebilir; çünkü Türkiye'de kuzeye gidildikçe çizgisel hız azalır (tan/gurup süresi uzar) ve gece-gündüz süre farkı artar.
Türkiye'nin mutlak konumu dikkate alındığında, güneyden kuzeye doğru gidildikçe çizgisel hız azalır. Çizgisel hızın azalması, güneşin doğuş (tan) ve batış (gurup) anlarının daha yavaş gerçekleşmesine, dolayısıyla bu sürelerin uzamasına neden olur. Ayrıca, Ekvator'dan uzaklaşıldığı için gece ile gündüz arasındaki süre farkı da artar. Bu durumda XX merkezinin tan/gurup süresinin uzun olması ve YY merkezinin süre farkının az olması, XX'in daha kuzeyde, YY'nin ise daha güneyde olduğunu kanıtlar.

Step-by-Step Solution

1
XX merkezindeki tan ve gurup süresinin uzunluğunu analiz et.
XX merkezinin çizgisel hızı YY'den daha düşüktür, bu da XX'in kutba (KuzeyKuzey) daha yakın olduğunu gösterir.
Çizgisel hız Ekvator'dan kutuplara doğru azaldığı için güneşin ufuk düzleminden geçiş süresi kutuplara yakın yerlerde daha uzun sürer.
2
YY merkezindeki gece-gündüz süre farkının azlığını değerlendir.
YY merkezi Ekvator'a (Gu¨neyGüney) XX merkezinden daha yakındır.
Gece ile gündüz arasındaki süre farkı Ekvator'da sıfırdır ve kutuplara doğru gidildikçe artar.
3
İki veriyi birleştirerek merkezlerin konumunu belirle.
XX merkezi daha kuzeyde, YY merkezi ise daha güneydedir.
Her iki gözlem de Türkiye'nin matematik konumu gereği güneyden kuzeye doğru değişen özelliklerdir.

Key Concept

Enlem Etkileri: Türkiye'de Güneyden Kuzeye Değişen Özellikler

Hints

1
Tan ve gurup süresinin uzunluğu, çizgisel hız ile ters orantılıdır.
2
Türkiye'de çizgisel hız en fazla güneyde (Hatay), en az kuzeydedir (Sinop).
3
Gece ile gündüz arasındaki süre farkı kutuplara yaklaştıkça artar. XX merkezinde fark daha fazla olduğuna göre XX daha kuzeydedir.

Practice More

Benzer şekilde, yer çekimi kuvvetinin ve gölge boyunun güneyden kuzeye değişimini de tekrar edebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question

Topics

Paraleller ve Enlem Etkileri

More questions from this topic