Question

Difficulty: MediumTürkiye'de Kırsal Yerleşmeler ve Yerleşme Dokuları

Türkiye'de kırsal yerleşmelerin dokusu üzerinde yer şekilleri ve su kaynaklarının dağılımı belirleyici bir rol oynamaktadır. Konutların birbirinden uzak, tarım arazilerinin ise parçalı olduğu 'dağınık yerleşme' tipi, suyun bol ve arazinin engebeli olduğu yörelerde karakteristik bir özelliktir.

Buna göre, aşağıda verilen alanların hangisinde bu tip bir yerleşme dokusuna (dağınık yerleşme) rastlanma olasılığı en düşüktür?

  1. A
    Rize ve çevresindeki dik yamaçlar
  2. B
    Artvin'in iç kesimlerindeki vadi yamaçları
  3. C
    Kastamonu'nun kuzeyinde yer alan Küre Dağları çevresi
  4. D
    Muğla ve çevresindeki Menteşe Yöresi
  5. Mardin'in güneyinde Suriye sınırına uzanan ovalık alanlarAnswer

Answer

Mardin'in güneyinde Suriye sınırına uzanan ovalık alanlarda yer şekillerinin sade ve su kaynaklarının kısıtlı olması nedeniyle toplu yerleşme görülür; bu yüzden dağınık yerleşme olasılığı en düşüktür.
Doğru yanıt olan Mardin'in güneyindeki ovalık alanlarda yer şekilleri oldukça sadedir (düzdür) ve su kaynakları yetersizdir. Bu fiziksel koşullar, konutların su kaynakları etrafında toplanarak 'toplu yerleşme' dokusu oluşturmasına neden olur. Diğer seçeneklerdeki Rize, Artvin, Kastamonu ve Muğla (Menteşe) yöreleri ise engebeli yapıları nedeniyle dağınık yerleşmeye daha uygundur.

Step-by-Step Solution

1
Dağınık yerleşmenin şartlarını analiz etme
Dağınık yerleşme için bol su ve engebeli arazi şarttır.
Su bol olduğunda insanlar su kaynağına bağlı kalmaz; arazi engebeli olduğunda ise düzlük azlığı evlerin bir araya gelmesini zorlaştırır.
2
Seçeneklerdeki yörelerin fiziki özelliklerini değerlendirme
Rize, Artvin, Kastamonu ve Muğla (Menteşe) dağlık ve engebelidir.
Bu yörelerde yerleşmeler arazi şartları gereği dağınıktır.
3
Mardin'in güneyini coğrafi olarak inceleme
Mardin'in güney kesimi düz bir ova yapısına sahiptir.
Sade yer şekilleri ve kısıtlı su kaynakları, insanları bir arada yaşamaya (toplu yerleşme) zorlar.

Key Concept

Yerleşme dokularını belirleyen fiziki faktörler (su ve topoğrafya)

Hints

1
Yerleşme dokusunda 'su azsa evler yakın, su çoksa evler uzaktır' kuralını hatırlayın.
2
Engebeli yerlerde evler araziye dağılırken, düz yerlerde bir merkezde toplanma eğilimi gösterir.
3
Güneydoğu Anadolu'nun Suriye sınırı boyunca uzanan geniş ve düz ovalık alanlarını düşünün.

Practice More

Karadeniz'deki dağınık yerleşme ile İç Anadolu'daki toplu yerleşmeyi maliyet (yol, su, elektrik götürme) açısından karşılaştırın.

Alternative Method

Harita bilgisi üzerinden eleme yapabilirsiniz: Karadeniz ve Menteşe 'engebeli' sınıfa girerken, Mardin ovaları 'sade' sınıfa girer.
Estimated Time:1m 0s
Rate this question