Question

Difficulty: MediumTürklerin İslamiyet'i Kabulü ve Talas Savaşı

751751 yılında Abbasiler ve Çinliler arasında gerçekleşen Talas Savaşı'nda Karlukların Müslümanların yanında yer alması, Türk-İslam tarihinin başlangıcı kabul edilir. Bu savaştan sonra Türklerin kitleler halinde İslamiyet’i kabul etmesinde, eski Türk hayat tarzı ve inançları ile İslamiyet arasındaki benzerlikler büyük rol oynamıştır.

Buna göre, Türklerin İslamiyet’i kabulünü kolaylaştıran benzerlikler hakkında aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Türklerdeki 'Cihan Hakimiyeti' düşüncesinin, İslam’daki 'Cihat' anlayışıyla benzerlik göstererek fetih ruhunu beslemesi
  2. B
    Gök Tanrı inancındaki tek tanrı kavramı ve evrenin yaratıcısı inancının İslamiyet’teki 'Tevhit' akidesiyle örtüşmesi
  3. İslamiyet öncesi Türk kültüründeki 'Kut' anlayışının, İslamiyet’teki 'Halifelik' kurumuyla hem içerik hem de veraset kuralları bakımından tamamen aynı olmasıAnswer
  4. D
    Türk töresinde yer alan hırsızlık, yalan ve adaletsizliğin yasak olması gibi ahlaki kuralların İslam’ın temel emirleriyle uyuşması
  5. E
    Türklerde ölümden sonra dirilme (ahiret), cennet (uçmağ) ve cehennem (tamu) inancının bulunmasının İslamiyet'teki inanç esaslarıyla paralellik taşıması

Answer

İslamiyet öncesi Türk kültüründeki 'Kut' anlayışının İslamiyet’teki 'Halifelik' kurumuyla tamamen aynı olduğunu savunan ifade yanlıştır.
Doğru cevap olan Kut ve Halifelik arasındaki ilişkiyi kuran ifade yanlıştır. Türk devlet geleneğindeki 'Kut' inancı, yönetme yetkisinin Tanrı tarafından belirli bir hanedana verildiğine ve bu yetkinin kan yoluyla geçtiğine dayanır. Oysa 'Halifelik' kurumu, İslam toplumunun siyasi ve dini liderliği olup, Türklerin İslamiyet'e girdiği dönemde (Abbasiler) dahi saltanat sistemine dönüşmüş olsa da, özünde Türklerin kabilevi veraset sisteminden farklı bir yapıdadır. Bu iki kavram 'tamamen aynı' olarak nitelendirilemez.

Step-by-Step Solution

1
Talas Savaşı'nın (751751) Türk-İslam tarihindeki önemini hatırla.
Karlukların desteğiyle Abbasilerin kazandığı bu savaş, Çin baskısını kırmış ve Türklerin İslamiyet'e geçiş sürecini başlatmıştır.
Savaşın siyasi ve dini sonuçlarını analiz etmek için zemin hazırlar.
2
Türklerin İslamiyet'i kabul etme nedenlerini dini ve sosyal benzerlikler açısından incele.
Tek tanrı inancı, ahiret inancı ve cihan hakimiyeti gibi kavramların İslamiyet ile büyük benzerlik taşıdığı görülür.
Seçeneklerdeki benzerliklerin doğruluğunu teyit etmek için gereklidir.
3
'Kut' inancı ile 'Halifelik' kavramlarını karşılaştır.
Kut anlayışında yönetme yetkisi Tanrı tarafından bir hanedana 'kan yoluyla' verilirken; Halifelik kurumunda yetki (özellikle Dört Halife döneminde) bir seçim ve temsil mekanizmasına dayanır. Dolayısıyla bu iki kurum 'tamamen aynı' değildir.
Yanlış olan seçeneği belirleyen temel farktır.
4
Savaşın kültürel etkilerini (kağıt yayılımı) ek bilgi olarak değerlendir.
Talas Savaşı sonrasında kağıt üretim teknikleri Çin dışına (Semerkant) yayılmıştır, bu da dünya kültür tarihini etkilemiştir.
Savaşın bütünsel sonuçlarını kavramaya yardımcı olur.

Key Concept

Türklerin İslamiyet'i kabulünü kolaylaştıran etkenler ve kavramsal benzerlikler
Estimated Time:1m 15s
Rate this question