Question

Difficulty: HardMusul Sorunu ve Ankara Antlaşması

Lozan Barış Konferansı’nda çözüme kavuşturulamayan Musul Sorunu, daha sonra Milletler Cemiyeti’ne (Cemiyet-i Akvam) taşınmış ve 55 Haziran 19261926 tarihinde imzalanan Ankara Antlaşması ile nihai bir sonuca bağlanmıştır.

Bu antlaşma ve öncesindeki diplomatik süreçle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

  1. A
    Milletler Cemiyeti, Musul Sorunu'nu görüşürken bölgedeki mevcut durumu korumak amacıyla 'Brüksel Hattı' adında geçici bir sınır belirlemiştir.
  2. B
    Türkiye, Milletler Cemiyeti'ndeki görüşmeler sırasında bölgede bir halk oylaması (plebisit) yapılmasını talep ederek demokratik bir çözüm yolu önermiştir.
  3. C
    Antlaşma ile Musul ve Kerkük’ün Irak’a bırakılması karşılığında, bölge petrol gelirlerinden Türkiye’ye %10\%10’luk bir payın 2525 yıl süreyle verilmesi kararlaştırılmıştır.
  4. Bu antlaşma, 19211921 yılında Fransa ile imzalanan Ankara Antlaşması’nın devamı niteliğinde olup Türkiye-Suriye sınırındaki belirsizlikleri kesin olarak çözüme kavuşturmuştur.Answer
  5. E
    Lahey Adalet Divanı, Milletler Cemiyeti Konseyi'nin Musul hakkında vereceği kararın her iki taraf için de bağlayıcı olduğu yönünde bir hukuki mütalaa vermiştir.

Answer

Antlaşmanın 19211921 yılında Fransa ile imzalanan metnin devamı olduğunu ve Suriye sınırını çözdüğünü belirten ifade yanlıştır; zira bu antlaşma İngiltere ile Irak sınırı için imzalanmıştır.
Seçeneklerde belirtilen antlaşmanın 19211921 tarihli Fransızlarla yapılan antlaşmanın devamı olduğu ve Suriye sınırını ilgilendirdiği bilgisi tamamen yanlıştır. 19211921 Ankara Antlaşması Sakarya Meydan Muharebesi sonrası Fransa ile imzalanmış ve Suriye sınırını çizmiştir. Oysa soruda bahsi geçen 55 Haziran 19261926 Ankara Antlaşması, İngiltere ile imzalanmış olup Musul Sorunu'nu ve Türkiye-Irak sınırını karara bağlamıştır.

Step-by-Step Solution

1
Antlaşmanın taraflarını ve konusunu belirle
19261926 Ankara Antlaşması Türkiye ile İngiltere arasında imzalanmış ve Irak sınırını (Musul) belirlemiştir.
Soru, 19261926 Ankara Antlaşması'nın niteliğini sormaktadır.
2
19211921 ve 19261926 Ankara Antlaşmalarını karşılaştır
19211921 Ankara Antlaşması Fransa ile Suriye sınırı için, 19261926 Ankara Antlaşması İngiltere ile Irak sınırı içindir.
Öğrencinin kronolojik ve konumsal farkı ayırt etmesi gerekir.
3
Uluslararası süreçleri değerlendir
Haliç Konferansı, Brüksel Hattı, Lahey Adalet Divanı ve plebisit talebi bu sürecin birer parçasıdır.
Antlaşmaya giden diplomatik yolun doğruluğu teyit edilir.

Key Concept

19211921 Ankara Antlaşması (Fransa/Suriye) ile 19261926 Ankara Antlaşması (İngiltere/Irak) arasındaki farkın bilinmesi.

Hints

1
Ankara adıyla tarihimizde birden fazla antlaşma vardır; hangi devletle ve hangi sınır için yapıldığına dikkat edin.

Practice More

Musul Sorunu'nun çözümünde etkili olan Şeyh Sait İsyanı gibi iç gelişmeleri de tekrar etmek faydalı olacaktır.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question