Türkiye'de kırsal yerleşme dokuları üzerinde yer şekilleri, su kaynakları ve arazi kullanımı gibi faktörler belirleyicidir. Bazı yerleşmeler, dağ yamaçları ile ovaların birleştiği "dağ eteği" (piemonte) zonlarında, belirli bir hat boyunca uzanış gösterir. Bu tür yerleşmelere Bursa Ovası'nın güney kenarı veya Aydın Dağları'nın eteklerinde sıkça rastlanmaktadır.
Buna göre, bahsedilen "dağ eteği yerleşmeleri"nin çizgisel bir doku kazanmasındaki temel coğrafi neden aşağıdakilerden hangisidir?
- Su kaynaklarının (fay kaynakları/yamaç kaynakları) bir hat boyunca yüzeye çıkmasıAnswer
- BTarım alanlarının verimliliğini korumak amacıyla devlet eliyle yapılan planlı yerleştirme çalışmaları
- CBölgedeki ana ulaşım akslarının dağların uzanış doğrultusuna paralel şekilde gelişmesi
- DDağlık alanların engebeli yapısının konut inşasını sadece düz vadi tabanlarında mümkün kılması
- EYüksek kesimlerdeki iklim sertliğinin nüfusu tek bir yükselti basamağında toplanmaya zorlaması
Answer
Dağ eteği (piemonte) yerleşmelerinin çizgisel doku kazanmasındaki temel neden, su kaynaklarının (fay veya yamaç kaynakları) bir hat boyunca yüzeye çıkmasıdır.
Doğru yanıt olan seçenek, su kaynaklarının (fay veya yamaç kaynakları) bir hat boyunca sıralanmasını vurgulamaktadır. Türkiye coğrafyasında, özellikle kırıklı (faylı) yapıların yaygın olduğu dağ eteklerinde, yeraltı suları bu kırıklar boyunca yüzeye çıkar. Yerleşme birimleri de temel ihtiyaç olan suya erişimi kolaylaştırmak adına bu su kaynaklarını takip ederek yan yana dizilir ve çizgisel bir doku oluşturur.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Hidrografik kontrol ve yerleşme dokusu ilişkisi
Hints
1
Bursa ve Aydın gibi şehirlerin çevrelerini ve dağların ovanın bittiği yerdeki konumunu düşünün.
2
Çizgisel yerleşme sadece yol boyunca olmaz; doğada suyun bir çizgi şeklinde çıktığı 'kaynak hatları' vardır.
3
Dağ eteklerindeki fay hatları, yeraltı suyunun belirli bir hizada yüzeye çıkmasına neden olur; evler bu su hizasını takip eder.
Practice More
Türkiye'deki 'yol boyu' (çizgisel) ve 'vadi boyu' (çizgisel) yerleşme örnekleri ile dağ eteği yerleşmelerini karşılaştırınız.
Estimated Time:1m 30s