Question

Difficulty: HardTürkiye'de Bitki Örtüsü: Ot Formasyonu

Türkiye'de ot formasyonuna ait toplulukların dağılışı; yıllık yağış miktarı, yağışın mevsimsel dağılımı ve yükselti faktörleri ile doğrudan ilişkilidir. Bu formasyonlar; bozkır (step), çayır ve alpin çayır (dağ çayırı) olarak farklı ekolojik özelliklere sahiptir.

Aşağıdaki tabloda üç farklı merkezin bitki örtüsü özellikleri verilmiştir:

MerkezKarakteristik TürlerVejetasyon Durumu
XGeven, Yavşan otu, Sığırkuyruğuİlkbahar yağışlarıyla yeşerip yaz kuraklığıyla sararan kısa boylu otlar
YTarla gelinciği, Çoban yastığı, ÜzerlikOrmanların insanlar tarafından tahrip edildiği alanlarda ortaya çıkan otlar
ZKar çiçekleri, Yıldız çiçeği, Alpin çayırlarYaz yağışlarıyla yeşil kalan, ağaç yetişme sınırının üzerindeki gür otlar

Bu merkezler ve bitki toplulukları hakkında yapılan aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi kesinlikle yanlıştır?

  1. A
    X merkezinde etkili olan iklim tipinde, bitkilerin büyüme döneminde 'kırkikindi' olarak da bilinen konveksiyonel yağışlar belirleyici rol oynar.
  2. B
    Y merkezindeki bitki topluluğu 'antropojen bozkır' olarak adlandırılır ve bu durum sahanın geçmişte orman örtüsüyle kaplı olduğunun bir kanıtıdır.
  3. C
    Z merkezinin bulunduğu sahada düşük sıcaklıklar nedeniyle fiziksel çözünme şiddetli olup, temel ekonomik faaliyet mer'a hayvancılığına dayanır.
  4. X ve Y merkezlerinde görülen geven ve yavşan otu gibi kurakçıl türler, Z merkezinin bulunduğu Kuzeydoğu Anadolu platolarındaki çayır formasyonunun da ana bileşenlerini oluşturur.Answer
  5. E
    Z merkezindeki vejetasyonun varlığı, o sahada sıcaklık şartlarının ağaç gelişimi için yetersiz olduğu bir yükselti basamağına ulaşıldığını gösterir.

Answer

X ve Y merkezlerinde görülen türlerin (geven, yavşan otu vb.) Kuzeydoğu Anadolu platolarındaki çayır formasyonunun ana bileşenlerini oluşturduğu ifadesi yanlıştır.
Verilen tabloda X ve Y merkezleri bozkır formasyonuna aittir ve bu sahalarda geven, yavşan otu gibi kuraklığa dayanıklı kısa otlar görülür. Z merkezi ise alpin çayırları temsil eder. Kuzeydoğu Anadolu platolarında (Z tipi ortam) baskın olan bitki örtüsü çayırdır; geven ve yavşan otu gibi bozkır elemanları bu bölgenin ana vejetasyon karakterini oluşturmaz.

Step-by-Step Solution

1
Merkezlerdeki bitki formasyonlarını tanımla.
X: Doğal Bozkır (Step), Y: Antropojen Bozkır, Z: Alpin Çayır (Dağ Çayırı).
Türler ve vejetasyon durumları (sararma/yeşil kalma) formasyon türünü belirler.
2
Türler ile yetiştikleri bölgeleri eşleştir.
Geven, Yavşan otu ve Çoban yastığı bozkır türleridir (İç Anadolu, Güneydoğu Anadolu vb.). Kar çiçekleri ve alpin çayırlar yüksek dağlarda ve Kuzeydoğu Anadolu'da görülür.
Bitki türleri iklim ve yükselti adaptasyonlarına göre belirli kuşaklara ayrılır.
3
Çayır ve Bozkır arasındaki tür farkını analiz et.
Bozkır türleri kurakçıldır; çayır türleri ise daha yüksek nem ve yaz yağışı isteyen gür otlardır.
Kuzeydoğu Anadolu platolarında geven gibi cüce çalımsı bozkır türleri değil, uzun boylu çayır türleri baskındır.

Key Concept

Türkiye'de Ot Formasyonlarının (Bozkır vs. Çayır) Tür ve Mekan Ayrımı

Hints

1
Bozkır bitkileri (geven vb.) kurakçıldır, çayırlar (alpin) ise yaz yağışıyla yeşil kalan gür otlardır.
2
Erzurum-Kars platolarında vejetasyon süresi daha uzundur ve buradaki otlar İç Anadolu'daki gibi erken sararmaz.
3
Tablodaki X ve Y bozkırı, Z ise çayırı simgeler. Bozkır türleri ile çayır türlerinin yetişme ortamları ve habitatları birbirinden farklıdır.

Practice More

Türkiye'de bitki örtüsünün dikey dağılım kuşaklarını (maki-orman-alp çayırı) tekrar gözden geçirebilirsiniz.

Alternative Method

Formasyonları iklimle eşleştirin: Karasal iklim (Bozkır) vs. Sert Karasal iklim (Çayır). Geven gibi türlerin kurak step alanlarına özgü olduğunu hatırlamak cevabı bulmanızı sağlar.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question