Question

Difficulty: MediumTürkiye'de Bitki Örtüsü: Çalı Formasyonu

Türkiye'nin Akdeniz iklim kuşağında yaygın olarak görülen maki formasyonu içerisinde yer alan zeytin, zakkum, sandal ve keçiboynuzu gibi türler; yapraklarının deri gibi sert olması, yüzeylerinin mumsu bir tabaka (kutikula) ile kaplı olması ve kök sistemlerinin oldukça derine inmesi gibi özelliklere sahiptir.

Bu bitki türlerinin sahip olduğu söz konusu yapısal özelliklerin temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Kış ılıklığının yaşandığı dönemlerde fotosentez hızını maksimum seviyeye çıkarmak
  2. Şiddetli yaz kuraklığına bağlı olarak terleme yoluyla oluşacak su kaybını en aza indirmekAnswer
  3. C
    Karstik arazilerdeki yüksek kireç miktarının bitki dokularına zarar vermesini engellemek
  4. D
    Kış mevsiminde görülen don olaylarına karşı bitki gövdesinde suyun donmasını önlemek
  5. E
    Bölgedeki terra-rossa topraklarının düşük verimliliğine bağlı olarak mineral emilimini kolaylaştırmak

Answer

Doğru cevap, maki türlerinin sahip olduğu bu özelliklerin şiddetli yaz kuraklığına karşı terleme yoluyla gerçekleşen su kaybını en aza indirmeyi amaçladığını belirten seçenektir.
Makiler, yazları sıcak ve kurak geçen Akdeniz iklimine uyum sağlamış bitkilerdir. Terlemeyi azaltmak için yaprak yüzeylerini küçültmüş, kalınlaştırmış ve üzerini mumsu bir tabaka ile kaplamışlardır. Bu sayede yaz kuraklığı döneminde bünyelerindeki suyu muhafaza edebilirler.

Step-by-Step Solution

1
Bitki morfolojisinin analiz edilmesi
Deri gibi sert yapraklar, mumsu (cilalı) yüzey ve derin kök yapısının 'kurakçıl' (kserofit) bitki özellikleri olduğu saptanır.
Bitkiler, bulundukları iklimin en kısıtlayıcı faktörüne göre savunma mekanizmaları geliştirirler.
2
İklim şartlarının değerlendirilmesi
Akdeniz ikliminde yaz mevsiminin çok sıcak ve kurak geçtiği, bu dönemde bitkilerin su stresine girdiği hatırlanır.
Maki formasyonunun doğal yayılış alanı olan Akdeniz havzasında su tasarrufu hayatta kalmak için kritiktir.
3
Adaptasyonların işlevinin eşleştirilmesi
Yaprak yüzeyindeki mumsu tabaka ve küçük yaprak alanı terlemeyi (transpirasyon) azaltırken, derin kökler su arayışı içindir.
Bu özelliklerin tamamı bitkinin bünyesindeki suyu korumaya yöneliktir.

Key Concept

Bitkilerin Kurakçıl Adaptasyonları (Kseromorfizm)

Hints

1
Makilerin en belirgin özelliği olan 'her mevsim yeşil kalma' ve 'sert yaprak' yapısını Akdeniz yaz mevsiminin özellikleriyle ilişkilendirmeyi deneyin.
2
Bir bitkinin yaprak yüzeyinin cilalı (mumsu) olması, güneş ışınlarının etkisini yansıtarak bitkinin terlemesini kontrol altında tutmaya yarar.
3
Akdeniz ikliminde bitki örtüsünün karşılaştığı en büyük zorluk yaz aylarındaki aşırı buharlaşma ve su yetersizliğidir.

Practice More

Maki üst sınırının enleme bağlı olarak Akdeniz'den Marmara'ya doğru neden alçaldığını inceleyerek matematik konum etkisini pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question