Türkiye’nin dağları; oluşum süreçleri, litolojik yapıları ve uzanış doğrultuları bakımından farklı karakteristik özellikler sergiler. Bu özellikler, dağların bulunduğu yörenin ikliminden ulaşımına, yer yapısından doğal kaynaklarına kadar birçok faktörü doğrudan etkiler.
Buna göre, aşağıda verilen dağ ve bu dağın coğrafi/jeolojik özelliğiyle ilgili yapılan eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?
- AAydın Dağları: Kırıklı yapıya (horst) sahip olması nedeniyle çevresinde sıcak su kaynakları ve jeotermal potansiyel yüksektir.
- BKüre Dağları: Alp kıvrım kuşağında yer alan esnek tortul tabakaların yan basınçlarla bükülmesi sonucu oluşmuş bir antiklinal yapısıdır.
- CNemrut Dağı: Volkanik faaliyetler sonucu oluşmuş, zirvesinde dünyanın en büyük ikinci kalderasını barındıran bir volkan konisidir.
- DYıldız Dağları: Birinci jeolojik zamanda (Paleozoik) oluşmuş sert kütlelerden (masif) meydana geldiği için deprem riski oldukça düşüktür.
- Canik Dağları: Yükseltisinin çok fazla olması ve kıyıya paralel/yakın uzanması nedeniyle, kıyı ile iç kesimler arasındaki ulaşım sadece sarp geçitlerle sağlanabilir.Answer
Answer
Canik Dağları'nın yükseltisinin fazla olduğu ve ulaşımı zorlaştırdığı ifadesi yanlıştır; aksine bu dağlar alçak ve geridedir.
Canik Dağları, Kuzey Anadolu Dağları sisteminin bir parçası olmasına rağmen, Orta Karadeniz bölümünde yükseltisi en az olan ve kıyı çizgisinin oldukça gerisinden başlayan dağ sıralarıdır. Bu durum, Samsun limanının art bölgesinin (hinterland) genişlemesine ve kıyı ile iç kesimler arasında ulaşımın (Kalkanlı, Zigana gibi sarp geçitlere ihtiyaç duymadan) çok daha kolay sağlanmasına olanak tanımıştır. Dolayısıyla bu dağların 'yüksek ve sarp' olduğu genellemesi yanlıştır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Dağların yükseltisi ve kıyıya uzaklığının ulaşım (hinterland) üzerindeki etkisi
Hints
1
Karadeniz kıyısındaki her dağ sırası aynı yükseltiye sahip değildir; Orta Karadeniz bu konuda bir istisnadır.
2
Samsun limanının Karadeniz'in en işlek limanı olmasında, gerisindeki dağların (Canik) yükseltisinin ve uzanışının etkisi vardır.
3
Canik Dağları yaklaşık metre yükseltiye sahipken, Doğu Karadeniz'deki Kaçkarlar metreyi aşar. Hangisinde ulaşım daha zordur?
Practice More
Karadeniz ve Akdeniz'deki dağların kıyıya uzaklığının delta ovası oluşumu (Çarşamba vs Çukurova) üzerindeki etkisini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s