Question

Difficulty: MediumSened-i İttifak ve Tanzimat Dönemi Belgeleri

Osmanlı Devleti'nde anayasallaşma sürecinin en kritik aşamalarından biri olan 18391839 tarihli Tanzimat Fermanı'nda Sultan Abdülmecit; "vazolunacak kanunlara bizzat kendisinin de uyacağını" halkın huzurunda ilan etmiştir. Bu hüküm, Türk anayasal gelişmeleri açısından aşağıdakilerden hangisinin ilk kez açıkça kabul edildiğini kanıtlamaktadır?

  1. Kanun üstünlüğü ilkesininAnswer
  2. B
    Parlamenter hükümet sisteminin
  3. C
    Çerçeve anayasa anlayışının
  4. D
    İdari vesayet denetimi mekanizmasının
  5. E
    Asli kurucu iktidar tarafından hazırlanan bir anayasanın

Answer

Kanun üstünlüğü ilkesinin kabul edildiğini kanıtlamaktadır.
Tanzimat Fermanı (18391839), Türk hukuk tarihinde padişahın kendi yetkilerini kanun gücüyle sınırladığı ve hukukun üstünlüğünü (kanun üstünlüğü) ilk kez tanıdığı belgedir. Padişahın "kanunlara ben de uyacağım" demesi, hukuk devleti yolundaki ilk somut adımdır.

Step-by-Step Solution

1
Metindeki anahtar ifadeyi analiz etme
"Vazolunacak kanunlara bizzat kendisinin de uyacağı" ifadesi saptanmıştır.
Sorunun çözümü padişahın kendi yetkisini neyin altına koyduğunu anlamaya bağlıdır.
2
İfadenin hukuki karşılığını belirleme
Mutlak monarkın kendi koyduğu kurallara bağlı kalması, kanun gücünün kişisel otoritenin üstüne çıkmasıdır.
Bu durum modern hukuk devletinin temel taşı olan kanun üstünlüğü ilkesini ifade eder.
3
Diğer anayasal belgelerle karşılaştırma
Tanzimat Fermanı'nın tek taraflı bir irade beyanı olduğu ve kanun gücünü vurguladığı doğrulanmıştır.
Sened-i İttifak bir sözleşme iken Tanzimat Fermanı bir hukuk devleti vaadidir.

Key Concept

Tanzimat Fermanı ve Kanun Üstünlüğü

Hints

1
Padişahın kendi koyduğu kurallara kendisinin de uyacağını söylemesi neyi yüceltir?
2
Kişisel iradenin (Padişah) yerini yazılı metinlerin (Kanun) alması hangi prensibi doğurur?

Practice More

Sened-i İttifak'ın bir 'sözleşme' (misak) olması ile Tanzimat Fermanı'nın 'tek taraflı' bir irade olması arasındaki farkı inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:50s
Rate this question