Question

Difficulty: EasyTürkiye'de İklimi Etkileyen Faktörler

Karadeniz Bölgesi'nde kıyı kuşağı her mevsim bol yağış alan ve nemli bir iklim yapısına sahipken, kıyıya paralel uzanan dağların hemen gerisindeki iç kesimlerde yağış miktarının azaldığı ve karasallığın belirginleştiği görülmektedir.

Bu durumun temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Dağların kıyı çizgisine paralel uzanarak nemli hava kütlelerinin iç kesimlere girişini engellemesiAnswer
  2. B
    Bölgenin enlem değerlerinden dolayı güneş ışınlarını Türkiye'nin diğer bölgelerine göre daha eğik açıyla alması
  3. C
    Kıyı ile iç kesimler arasındaki boylam farkının fazla olması
  4. D
    İç kesimlerdeki ortalama yükseltinin deniz seviyesine oldukça yakın olması
  5. E
    Bölgenin yıl boyunca sadece dinamik yüksek basınç merkezlerinin etkisi altında kalması

Answer

Dağların kıyı çizgisine paralel uzanarak nemli hava kütlelerinin iç kesimlere girişini engellemesi
Türkiye'de özellikle Karadeniz ve Akdeniz bölgelerinde dağlar kıyı çizgisine paralel uzanmaktadır. Bu uzanış doğrultusu, deniz üzerinden gelen nemli hava kütlelerinin iç kesimlere sokulmasını engelleyen bir set oluşturur. Bu nedenle nem ve yağış kıyı kuşağında hapsolurken, dağların arkasında kalan bölgelerde karasallık şiddetlenir. Ege Bölgesi'nde ise dağlar dik uzandığı için bu fark daha azdır.

Step-by-Step Solution

1
Bölgenin topografik yapısını analiz etme
Karadeniz Bölgesi'nde Kuzey Anadolu Dağları kıyıya paralel ve çok yakın bir konumda uzanır.
Yer şekillerinin uzanış doğrultusu, hava kütlelerinin hareket yönünü belirleyen en önemli faktördür.
2
Denizel etkinin yayılımını inceleme
Nemli hava kütleleri dağların kuzey yamaçlarına çarparak yükselir ve yağış bırakır, ancak dağları aşıp iç kısımlara geçemez.
Dağ sırası bir duvar görevi görerek denizden gelen nemli havanın iç bölgelere ulaşmasını engeller.
3
Sonucu belirleme
Kıyı kesimi nemli ve yağışlı kalırken, iç kesimler kuru (karasal) bir iklime sahip olur.
Bu durum, Türkiye'de iklimi etkileyen 'özel konum' (yer şekilleri) faktörünün doğrudan bir sonucudur.

Key Concept

Dağların uzanış doğrultusunun denizellik ve karasallık üzerindeki etkisi

Hints

1
Denizden gelen nemli hava kütlelerinin önündeki engelleri düşünün.
2
Karadeniz'de dağların kıyıya göre nasıl uzandığını (paralel mi yoksa dik mi) hatırlayın.

Practice More

Dağların uzanış doğrultusunun ulaşım ve limanların hinterlandı üzerindeki etkilerini de inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Rate this question