Question

Difficulty: MediumTürkiye'de İklimi Etkileyen Faktörler

Türkiye'de özellikle Karadeniz ve Akdeniz kıyı kuşağı boyunca, kıyıdan iç kesimlere doğru gidildikçe iklim özelliklerinde kısa mesafede keskin değişimler gözlenmektedir. Örneğin; Doğu Karadeniz Bölümü'nde yer alan Giresun her mevsim bol yağışlı ve nemli bir iklime sahipken, kuş uçumu yaklaşık 100 km güneyinde bulunan Gümüşhane'de yağış miktarı yarı yarıya azalmakta ve step (bozkır) iklimi özellikleri görülmektedir.

Bu iki merkez arasındaki belirgin iklim farkının ortaya çıkmasında etkili olan temel faktör aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Kuzey Anadolu Dağları'nın nemli hava kütlelerinin iç kısımlara geçmesini engellemesiAnswer
  2. B
    Merkezlerin farklı enlemler üzerinde yer alması nedeniyle güneş ışınlarını farklı açılarla alması
  3. C
    Bölgedeki bitki örtüsünün Gümüşhane çevresinde daha seyrek olması
  4. D
    Şehirlerin toprak yapısındaki minerallerin yağış oluşumunu etkilemesi
  5. E
    Boylam farkı nedeniyle Gümüşhane'de yerel saatin daha ileri olması

Answer

İki merkez arasındaki iklim farkının temel nedeni, Kuzey Anadolu Dağları'nın kıyıya paralel uzanarak nemli hava kütlelerinin iç kesimlere girmesini engelleyen bir set oluşturmasıdır.
Kuzey Anadolu Dağları, Karadeniz'den gelen nemli ve ılık hava kütlelerinin önünde yüksek bir duvar gibi yükselir. Bu durum nemli havanın kıyı kesimine (Giresun) yağış bırakmasına neden olurken, iç kesimde kalan yerlerin (Gümüşhane) denizel etkiden mahrum kalmasına ve karasallaşmasına yol açar.

Step-by-Step Solution

1
Konum Analizi
Giresun kıyı kuşağında, Gümüşhane ise dağların hemen arkasında (iç kesimde) yer almaktadır.
Merkezlerin denizle olan ilişkisini ve yer şekilleriyle olan bağını anlamak gerekir.
2
Yer Şekilleri Etkisini Belirleme
Doğu Karadeniz'de dağlar kıyıya paralel ve çok yakın uzanmaktadır.
Dağların uzanış doğrultusu nemli hava kütlelerinin hareket yönünü belirler.
3
Yağış Mekanizmasını Yorumlama
Denizden gelen nemli hava dağ yamacı boyunca yükselerek kıyıya bol yağış bırakır (orografik yağış), ancak dağın arka yamacına (dulda) ulaştığında nemini kaybettiği için yağış azalır.
Giresun ve Gümüşhane arasındaki keskin farkın temel fiziksel nedeni bu mekanizmadır.

Key Concept

Yer Şekillerinin (Dağların Uzanış Doğrultusu) İklim Üzerindeki Etkisi

Hints

1
Giresun ile Gümüşhane arasındaki enlem farkının çok az olduğunu düşünün.
2
Denizden gelen nemli havanın önünü kesen devasa bir 'duvar' hayal edin.
3
Dağların kıyıya paralel uzandığı bölgelerde kıyı ile iç kesim arasındaki iklim kopukluğunun nedenini hatırlayın.

Practice More

Ege Bölgesi'nde dağların denize dik uzanmasının kıyı-iç kesim iklim benzerliğine etkisini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 0s
Rate this question