Question

Difficulty: MediumTürkiye'de İklimi Etkileyen Faktörler

Türkiye'de yaz mevsiminde Şanlıurfa ve çevresinde ölçülen sıcaklık ortalamalarının, yaklaşık aynı enlemde yer alan Muğla ve çevresinden çok daha yüksek olduğu görülmektedir.

Bu iki merkez arasındaki sıcaklık farkının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Merkezlerin enlem derecelerinin farklı olması
  2. Bölgenin denizden uzak olması (karasallık) ve güneyden gelen sıcak hava akımlarıAnswer
  3. C
    Boylam derecelerine bağlı olarak güneş ışınlarının düşme açısının değişmesi
  4. D
    Bölgedeki gür bitki örtüsünün sıcaklığı hapsetmesi

Answer

Sıcaklık farkının temel nedeni, Şanlıurfa'nın denizel etkiden uzak karasal yapısı ve güneyden gelen sıcak rüzgarlara açık olmasıdır.
Şanlıurfa'nın aynı enlemdeki Muğla'dan daha sıcak olması, denizellikten uzak olması (karasallık) ve güneyden gelen sıcak hava kütlelerine (Basra termik alçak basıncı) açık olmasıyla ilgilidir. Denizler geç ısındığı için yazın Muğla'yı serinletirken, Şanlıurfa'nın karasal yapısı şiddetli ısınmaya yol açar.

Step-by-Step Solution

1
Merkezlerin konumlarını matematik konum açısından incele.
Her iki merkez de yaklaşık 3737^\circ Kuzey enleminde yer alır.
Aynı enlemdeki noktalar güneş ışınlarını benzer açılarla alır, bu nedenle fark enlemle açıklanamaz.
2
Özel konum (göreceli konum) şartlarını karşılaştır.
Muğla kıyıda (denizellik), Şanlıurfa ise iç kesimdedir (karasallık).
Denizler yazın serinletici etki yaparken, karalar hızla ısınır.
3
Yer şekilleri ve hava akımlarının etkisini değerlendir.
Şanlıurfa, güneyden gelen Basra alçak basıncı ve çöl rüzgarlarına açıktır.
Bu durum yaz sıcaklıklarının ekstrem değerlere ulaşmasına neden olur.

Key Concept

Denizellik - Karasallık Etkisi

Hints

1
İki şehrin de haritadaki yerini ve denize olan uzaklıklarını düşünün.
2
Aynı enlemde yer alan şehirlerde güneş ışınlarının düşme açısı benzerdir, bu yüzden matematik konumu eleyin.
3
Denizlerin yazın serinletici etkisini ve karasal bölgelerin çabuk ısınmasını hatırlayın.

Practice More

İzmir ve Van şehirleri arasındaki sıcaklık farkının nedenini de yükselti faktörü üzerinden inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:50s
Rate this question