Examkin

Question

Difficulty: HardTBMM'nin Genel Görev ve Yetkileri

Yasama organı, anayasal sistem içerisinde çeşitli hukuki işlemler tesis ederek görevlerini yerine getirir. Bu işlemlerin bir kısmı 'kanun' niteliğindeyken, bir kısmı 'parlamento kararı' niteliğindedir. Kanunların kural olarak Cumhurbaşkanı tarafından Meclise geri gönderilme (veto) imkanı bulunurken, parlamento kararları bu sürecin dışındadır. Ancak Anayasa, bazı kanunlar için bu genel kurala bir istisna getirmiştir.

Buna göre, 19821982 Anayasası çerçevesinde TBMM'nin yerine getirdiği;

I.I. Milletlerarası andlaşmaların onaylanmasının uygun bulunması,
II.II. Bütçe kanun teklifinin kabul edilmesi,
III.III. Genel ve özel af ilanına karar verilmesi,
IV.IV. Para basılmasına karar verilmesi

işlemlerinden hangisi veya hangileri, niteliği gereği bir 'kanun' olmasına rağmen Cumhurbaşkanı'nca Meclise geri gönderilemez?

  1. A
    Yalnız II
  2. Yalnız IIIIAnswer
  3. C
    II ve IIII
  4. D
    IIII ve IIIIII
  5. E
    I,IIII, III ve IVIV

Answer

Bütçe kanun teklifinin kabul edilmesi, niteliği gereği bir kanun olmasına rağmen Cumhurbaşkanı tarafından Meclise geri gönderilemeyen tek işlemdir.
Anayasa'nın 8989. maddesine göre Cumhurbaşkanı, Meclis tarafından kabul edilen kanunları geri gönderme yetkisine sahiptir; ancak bütçe kanunları bu yetkinin tek istisnasıdır. Dolayısıyla bütçe kanun teklifinin kabul edilmesi geri gönderilemez.

Step-by-Step Solution

1
TBMM işlemlerinin hukuki niteliğini belirle.
Öncüllerdeki tüm işlemler (Andlaşma uygun bulma, Bütçe, Af, Para basma) 'kanun' formunda gerçekleşir.
Anayasa'nın 8787. ve 9090. maddeleri bu yetkilerin kanunla kullanılacağını belirtir.
2
Cumhurbaşkanı'nın kanunları inceleme yetkisini (8989. madde) analiz et.
Cumhurbaşkanı kanunları 1515 gün içinde yayımlar veya geri gönderir; ancak bütçe kanunları bu hükmün dışındadır.
Mali yılın aksamaması ve devlet hizmetlerinin sürekliliği için bütçe kanununa özel bir rejim tanınmıştır.
3
Öncülleri bu istisna kuralına göre filtrele.
Yalnızca IIII numaralı öncül (Bütçe) istisna kapsamına girer.
Diğer kanunlar (Af, Para basma, Andlaşma) için anayasada benzer bir veto yasağı bulunmamaktadır.

Key Concept

Bütçe Kanunu'nun Veto Edilememesi İstisnası

Hints

1
Cumhurbaşkanı'nın 'geciktirici veto' yetkisinin hangi özel mali kanunda işlemediğini düşünün.
2
Anayasa'nın 8989. maddesi, 'Bütçe kanunları bu hükme tabi değildir' diyerek açık bir kapı kapatmıştır.
3
Meclis'in para basma, af ilanı ve andlaşmaları uygun bulma yetkileri kanunla kullanılır ve bu kanunlar Meclis'e iade edilebilir.

Practice More

Cumhurbaşkanı'nın bütçe kanununu veto edemese de Anayasa Mahkemesi'ne iptal davası açıp açamayacağını araştırın.

Alternative Method

Hangi işlemlerin 'Parlamento Kararı' (veto edilemez/yargı yolu kapalı) hangilerinin 'Kanun' olduğunu hatırlayarak, kanun olup da veto edilemeyen tek istisnai durumu (Bütçe) ayırt edebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question

Topics

TBMM'nin Genel Görev ve Yetkileri

More questions from this topic