Question

Difficulty: HardTürkiye'de Kırsal Yerleşmeler ve Yerleşme Dokuları

Türkiye'de köy altı yerleşmeleri; kuruldukları arazinin özellikleri, su kaynaklarının durumu ve yürütülen temel ekonomik faaliyetin niteliğine göre 'geçici' veya 'kalıcı' yerleşmeler şeklinde sınıflandırılmaktadır. Bu bağlamda, Doğu Anadolu'da yaygın olan 'Kom' yerleşmeleri ile Batı Karadeniz'de görülen 'Divan' yerleşmeleri karşılaştırıldığında, birinin geçici diğerinin ise kalıcı yerleşme karakteri taşıması temel olarak aşağıdakilerden hangisiyle ilişkilidir?

  1. A
    Kuruldukları alanların deniz seviyesinden olan yükselti farkları
  2. B
    Yerleşme birimlerinin bağlı oldukları asıl köy merkezine olan uzaklıkları
  3. Temel ekonomik faaliyetin hayvancılığa veya tarımsal üretime dayalı olmasıAnswer
  4. D
    Arazinin engebe durumu ve buna bağlı olarak gelişen yerleşme dokusu
  5. E
    Bölgedeki su kaynaklarının yeterliliği ve yüzey sularının dağılımı

Answer

Temel ekonomik faaliyetin hayvancılığa veya tarımsal üretime dayalı olması
Türkiye'de kırsal yerleşmelerin 'geçici' veya 'kalıcı' olarak sınıflandırılmasındaki temel kriter, yürütülen ekonomik faaliyettir. Tarımsal faaliyetlerin yapıldığı yerleşmeler (Divan, Mahalle, Mezra, Çiftlik) yıl boyunca toprağa bağımlılık gerektirdiği için kalıcıdır. Hayvancılık faaliyetlerinin (özellikle küçükbaş) ön planda olduğu yerleşmeler (Yayla, Kom, Ağıl, Oba) ise mera durumuna göre yer değiştirildiği için geçici karakter taşır. Bu nedenle, Kom ve Divan arasındaki temel fark geçim kaynağının niteliğidir.

Step-by-Step Solution

1
Köy altı yerleşme tiplerini ve sürekliliklerini analiz etme
Kom yerleşmesinin hayvancılık faaliyetleri için kullanılan geçici bir yerleşme, Divan yerleşmesinin ise tarımsal faaliyetlerin ön planda olduğu kalıcı bir yerleşme olduğu tespit edilir.
Yerleşmelerin sınıflandırılmasındaki temel farkı anlamak için tiplerin özelliklerini bilmek gerekir.
2
Ekonomik faaliyet ile yerleşme süresi arasındaki ilişkiyi kurma
Tarımsal faaliyetlerin yıl boyunca toprakla ilgilenmeyi gerektirmesi yerleşmeyi kalıcı hale getirirken, hayvancılığa dayalı faaliyetlerin (özellikle mera hayvancılığı) mevsimsel göç gerektirmesi yerleşmeyi geçici hale getirdiği sonucuna varılır.
Geçici ve kalıcı ayrımındaki temel belirleyici unsuru (ekonomik faaliyet) saptamak.
3
Diğer coğrafi faktörlerin etkisini eleme
Yer şekilleri ve su kaynaklarının 'doku' (toplu/dağınık) üzerinde etkili olduğu, ancak 'süreklilik' üzerinde temel belirleyici olmadığı anlaşılır.
Çeldirici faktörlerin yerleşme üzerindeki farklı etkilerini ayırt etmek.

Key Concept

Köy altı yerleşmelerinin sürekliliğini belirleyen temel faktör ekonomik faaliyet türüdür.
Estimated Time:1m 40s
Rate this question