Examkin

Question

Difficulty: MediumDevlet Yönetimi ve Merkez Teşkilatı

Osmanlı Sarayı'nın devlet yönetim merkezi ve dış hizmetler alanı olan 'Birun' bölümünde toplanan Divan-ı Hümayun'da İlmiye sınıfını temsil eden en yüksek görevlilerden biri Kazaskerdir. Kazasker'in yetki alanı, yine İlmiye sınıfına mensup olan Şeyhülislam ile zaman zaman karıştırılmaktadır. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Kazasker'in Şeyhülislam'dan farklı olarak yürüttüğü temel görevlerden biridir?

  1. A
    Divan'da alınan kararların İslam hukukuna uygunluğu hakkında fetva vermek
  2. Kadı ve müderrislerin atama, terfi ve görevden alma (tayin) işlemlerini yürütmekAnswer
  3. C
    Padişah fermanlarına tuğra çekmek ve fethedilen toprakların kayıtlarını tutmak
  4. D
    Devletin gelir ve giderlerini hesaplayarak yıllık bütçeyi hazırlamak
  5. E
    Padişahın mutlak vekili sıfatıyla orduya komuta etmek ve mühür taşımak

Answer

Kazasker'in Şeyhülislam'dan farklı olarak yürüttüğü temel görev, kadı ve müderrislerin atama, terfi ve görevden alma işlemlerini yürütmektir.
Kazasker, Osmanlı merkez teşkilatında İlmiye sınıfının en yüksek idari ve hukuki yetkililerinden biridir. Şeyhülislam ile en büyük farkı, Kazasker'in kadıların (yargı) ve müderrislerin (eğitim) atama, terfi ve azil gibi özlük işlemlerinden doğrudan sorumlu olmasıdır. Şeyhülislam ise daha çok danışma ve dini onay (fetva) makamıdır.

Step-by-Step Solution

1
Görevli Sınıfını Belirleme
Kazasker ve Şeyhülislam'ın her ikisi de İlmiye (din, hukuk, eğitim) sınıfına mensuptur.
Soru kökündeki görevlilerin hangi idari sınıfta yer aldığını anlamak, seçenekleri elemek için ilk adımdır.
2
Şeyhülislam'ın Rolünü Tanımlama
Şeyhülislam'ın ana görevi fetva vermektir; icracı veya atama yetkisine sahip bir idari amir değildir.
Şeyhülislam'ın yetki sınırlarını belirlemek, Kazasker ile olan farkını ortaya çıkarır.
3
Kazasker'in İdari Yetkilerini Tespit Etme
Kazasker, Divan-ı Hümayun'un asıl üyesidir ve adalet ile eğitim sisteminin (kadı-müderris) yönetiminden sorumludur.
Kazasker'in hem bir yargıç (askeri hakim) hem de bir personel müdürü gibi çalıştığını kavramak doğru cevaba ulaştırır.

Key Concept

Osmanlı Devleti'nde İlmiye Sınıfı ve Kazaskerlik Makamı

Hints

1
Kazasker ve Şeyhülislam aynı sınıfta olsalar da birinin görevi daha 'idari ve personel yönetimi' odaklıdır.
2
Osmanlı'da kadı ve müderrislerin amiri kimdir diye düşünün; bu kişi aynı zamanda askeri davalara da bakar.
3
Şeyhülislam fetva verir, Kazasker ise atama (tayin) yapar.

Practice More

Osmanlı Devleti'nde İlmiye sınıfının diğer üyeleri olan Kadı ve Müderrislerin görev farklarını inceleyerek konuyu pekiştirebilirsiniz.

Alternative Method

Görevlileri sınıflarına (Seyfiye, İlmiye, Kalemiye) göre gruplandırarak İlmiye sınıfı dışındaki seçenekleri (Nişancı, Defterdar, Sadrazam) elemek, ardından kalan iki İlmiye üyesi arasında 'icracı/atayıcı' olanı seçmek çözüm süresini kısaltır.
Estimated Time:50s
Rate this question

Topics

Devlet Yönetimi ve Merkez Teşkilatı

More questions from this topic