Question

Difficulty: HardSomut Norm Denetimi (İtiraz Yolu)

Bir yerel mahkeme, bakmakta olduğu bir uyuşmazlıkta uygulanacak olan kanun hükmünün Anayasa'ya aykırı olduğu kanısına vararak Anayasa Mahkemesine başvurmuştur. Anayasa Mahkemesi, kendisine gelen bu başvuruyu 55 aylık anayasal süre içinde sonuçlandırmamıştır. Bunun üzerine mahkeme, mevcut kanun hükümlerine göre davanın esası hakkında bir hüküm kurmuştur. Ancak bu hüküm henüz "kesinleşmeden" Anayasa Mahkemesinin ilgili kanun hükmünü iptal ettiğine dair karar Resmî Gazete'de yayımlanmıştır.

19821982 Anayasası'nın 152152. maddesi uyarınca, bu durumda yargılama süreciyle ilgili aşağıdakilerden hangisi uygulanmalıdır?

  1. Yerel mahkemenin kararı henüz kesinleşmediği için, mahkeme Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararına uymak ve uyuşmazlığı bu doğrultuda yeniden karara bağlamak zorundadır.Answer
  2. B
    55 aylık sürenin dolmasıyla mahkemenin yürürlükteki kanuna göre karar verme yetkisi tam olarak doğmuş olduğundan, Anayasa Mahkemesi'nin sonradan gelen kararı bu davada dikkate alınmaz.
  3. C
    Anayasa Mahkemesi kararlarının geriye yürümezliği ilkesi gereği, iptal kararı sadece yerel mahkemenin kararından sonra açılacak olan yeni davaları etkiler.
  4. D
    Yerel mahkemenin esas hakkındaki hükmünü taraflara tefhim etmesiyle (açıklamasıyla) birlikte, itiraz konusu hükmün o dava üzerindeki anayasallık denetimi süreci hukuken sona erer.
  5. E
    Dosya bu aşamada üst mahkemede (İstinaf veya Temyiz) bulunuyorsa, üst mahkemeler sadece ilk derece mahkemesinin karar tarihindeki mevzuatla bağlı kalarak inceleme yapar.

Answer

Yerel mahkeme kararı henüz kesinleşmediği için mahkemenin Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararına uyması ve uyuşmazlığı bu doğrultuda sonuçlandırması zorunludur.
Anayasa'nın 152152. maddesinin 33. fıkrasına göre, Anayasa Mahkemesi işin kendisine gelişinden başlamak üzere beş ay içinde kararını vermezse yerel mahkeme davayı yürürlükteki kanun hükümlerine göre sonuçlandırır. Ancak, Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararı, yerel mahkemenin kararı kesinleşinceye kadar gelirse, mahkeme (ilk derece veya üst derece mahkemesi fark etmeksizin) bu iptal kararına uymak zorundadır. Senaryoda kararın henüz kesinleşmediği belirtildiği için iptal kararı uygulanmalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Dava sürecindeki itiraz mekanizmasını tanımlama
Görülmekte olan bir davada uygulanan normun AYM'ye taşınması 'Somut Norm Denetimi' (İtiraz Yolu) olarak adlandırılır.
Uyuşmazlığın hangi hukuki prosedüre tabi olduğunu belirlemek için gereklidir.
2
Beş aylık sürenin hukuki sonucunu analiz etme
AYM 55 ay içinde karar vermezse, mahkeme mevcut kanuna göre davayı sonuçlandırabilir.
Yargılamanın sürüncemede kalmasını engellemek amacıyla Anayasa tarafından tanınmış bir haktır.
3
Kararın kesinleşme durumunu ve AYM kararının vaktini değerlendirme
Eğer AYM kararı, yerel mahkemenin kararı 'kesinleşmeden' gelirse, mahkeme bu karara uymak zorundadır.
19821982 Anayasası'nın 152/3152/3. maddesindeki açık hüküm gereğidir.

Key Concept

Somut Norm Denetiminde Kararın Kesinleşmesine Kadar AYM Kararının Bağlayıcılığı

Hints

1
Anayasa'nın 152152. maddesinde 55 aylık sürenin dolmasının mahkemeye tanıdığı yetkiyi ve bu yetkinin sınırını düşünün.
2
AYM'nin iptal kararının yerel mahkemeyi bağlaması için davanın hangi aşamada olması gerektiğine (kesinleşme durumu) odaklanın.

Practice More

Anayasa Mahkemesi'nin esastan red kararından sonra aynı hüküm için kaç yıl süreyle itiraz yoluna başvurulamayacağını ve bu sürenin ne zaman başladığını tekrar edin.
Estimated Time:1m 40s
Rate this question