Question

Difficulty: MediumTürkiye'de Kırsal Yerleşmeler ve Yerleşme Dokuları

Türkiye'nin kırsal alanlarında yerleşme dokuları; yer şekilleri, su kaynakları ve ekonomik faaliyetlerin türüne göre farklılık gösterir. Bazı köylerde evler; köy meydanı, cami veya okul gibi merkezi bir planın çevresinde, yolların bu merkeze bağlanma biçimine uygun olarak dairesel bir gelişim sergiler. Bu tür 'dairesel yerleşme' dokusuna sahip bir kırsal alanın topografik özellikleri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi bu dokunun oluşmasındaki temel şarttır?

  1. Yer şekillerinin yerleşmenin her yönde genişlemesine imkan tanıyacak kadar düz olmasıAnswer
  2. B
    Su kaynaklarının kısıtlı olması nedeniyle meskenlerin tek bir su kuyusu etrafında toplanması
  3. C
    Yerleşmenin dar bir vadi tabanı boyunca veya bir ulaşım hattı kenarında gelişmesi
  4. D
    Tarım arazilerinin çok parçalı olması sebebiyle evlerin birbirinden uzak inşa edilmesi
  5. E
    Bölgenin yoğun yağış alması sonucunda ev yapımında sadece ahşap malzemenin kullanılması

Answer

Yerleşmenin her yönde dairesel bir hat üzerinde gelişebilmesi için arazinin engebesiz ve düz olması temel şarttır.
Dairesel yerleşme dokusu, konutların merkezi bir alan etrafında her yöne doğru simetrik biçimde yayılmasıyla oluşur. Bu geometrik formun ortaya çıkabilmesi için yerleşmenin kurulduğu arazinin engebesiz, yani yer şekillerinin düz ve sade olması gerekir. Bu tür yerleşmeler Türkiye'de genellikle geniş ovalar üzerinde yer alan köylerde görülür.

Step-by-Step Solution

1
Dairesel yerleşme kavramını tanımla
Dairesel yerleşme, evlerin merkezi bir odak noktası (meydan, cami vb.) etrafında kümelenmesidir.
Soruda istenen dokunun geometrik karakterini anlamak için gereklidir.
2
Dairesel yayılımın önündeki engelleri analiz et
Dağlık, engebeli veya vadi içi alanlarda yerleşme dairesel biçimde genişleyemez; yer şekillerinin uzanışına uymak zorunda kalır.
Doku ile yer şekilleri arasındaki ilişkiyi kurmak için gereklidir.
3
Düz arazinin etkisini değerlendir
Yer şekillerinin sade olduğu ova ve düzlüklerde yerleşme çekirdekten çevreye doğru her yönde (360360^\circ) eşit oranda büyüyebilir.
Doğru seçeneğe ulaşmak için fiziksel coğrafya şartlarını yorumlamak gerekir.

Key Concept

Yer Şekillerinin Yerleşme Dokusu Üzerindeki Etkisi

Hints

1
Yerleşmenin şeklini (dairesel, çizgisel, dağınık) belirleyen en temel faktör arazinin eğim ve engebe durumudur.
2
Bir merkezin etrafında dairesel olarak genişleyebilmek için herhangi bir yönde coğrafi bir engel (dağ, vadi, deniz) bulunmaması gerekir.
3
Konya Ovası veya Ege ovaları gibi düz alanları düşünün; burada yerleşmeler engelsizce her yöne büyüyerek dairesel form kazanabilir.

Practice More

Çizgisel yerleşme dokusu ile akarsu boyları arasındaki ilişkiyi inceleyen soruları çözebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question