Question

Difficulty: Very hardMeridyenler ve Boylam Etkileri

Türkiye'de yer alan XX, YY ve ZZ merkezlerinin coğrafi konumlarıyla ilgili şu bilgiler verilmiştir:

- XX ve YY merkezleri Başlangıç Meridyeni'nin doğusunda yer alıp, yerel saatleri yıl boyunca aynıdır.
- YY merkezindeki çizgisel dönüş hızı, XX merkezinden daha fazladır.
- ZZ merkezinin yerel saati, YY merkezinin yerel saatinden 5252 dakika daha geridir.
- 2121 Haziran tarihinde XX merkezindeki gündüz süresi, YY merkezinden daha uzundur.

Bu verilere göre, söz konusu merkezlerin konum ve matematiksel özellikleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

  1. A
    XX merkezinde yer çekimi ivmesi, YY merkezine göre daha azdır.
  2. B
    ZZ merkezi ile YY merkezi arasındaki kuş uçuşu uzaklık 14431443 km'dir.
  3. YY merkezinin Başlangıç Meridyeni'ne (00^{\circ}) olan kuş uçuşu uzaklığı, XX merkezine göre daha fazladır.Answer
  4. D
    XX merkezinde alacakaranlık (tan ve grup) süresi, YY merkezine göre daha kısadır.
  5. E
    2121 Mart tarihinde ZZ merkezinde Güneş, YY merkezine göre 5252 dakika daha erken doğar.

Answer

Güneyde yer alan merkezin Başlangıç Meridyeni'ne olan kuş uçuşu uzaklığı daha fazladır.
Verilen bilgilerden XX ve YY merkezlerinin aynı meridyen üzerinde olduğu, XX'in daha kuzeyde, YY'nin ise daha güneyde yer aldığı anlaşılmaktadır. Dünya'nın şekli gereği meridyenler arası mesafe Ekvator'dan kutuplara doğru daralır. Bu nedenle, aynı boylam derecesine sahip olan iki merkezden Ekvator'a daha yakın olan (yani daha güneydeki YY merkezi), Başlangıç Meridyeni'nden kuş uçuşu olarak daha uzakta yer alır.

Step-by-Step Solution

1
XX ve YY merkezlerinin boylamlarını belirle.
XX ve YY aynı boylam üzerindedir.
Yerel saatleri yıl boyunca aynı olan merkezler aynı meridyen (boylam) üzerindedir.
2
XX ve YY merkezlerinin enlemlerini (kuzey-güney konumlarını) karşılaştır.
XX daha kuzeyde, YY daha güneydedir.
Türkiye'de güneye gidildikçe çizgisel hız artar ve haziran ayında kuzeye gidildikçe gündüz süresi uzar. YY'nin hızı fazla, XX'in gündüzü uzun olduğu için XX kuzeydedir.
3
ZZ merkezinin boylamını belirle.
ZZ merkezi, YY'nin 1313^{\circ} batısındadır.
Yerel saat farkı 5252 dakika olduğuna göre 52/4=1352 / 4 = 13 boylam farkı vardır. Saati geri olan merkez daha batıdadır.
4
Meridyenlerin birbirine yaklaşma özelliğini analiz et.
Güneye gidildikçe meridyenler arası mesafe artar.
Dünya'nın şekli nedeniyle meridyenler kutuplarda birleşir, Ekvator'da ise en geniş aralığa ulaşır.
5
Başlangıç Meridyeni'ne olan uzaklığı karşılaştır.
YY merkezinin uzaklığı daha fazladır.
Aynı boylamda olmalarına rağmen, daha güneyde yer alan YY merkezinde meridyenler arası mesafe daha geniş olduğu için Başlangıç Meridyeni'ne olan yay uzunluğu daha büyüktür.

Key Concept

Meridyenlerin Kutuplarda Birleşmesi ve Mesafe Değişimi

Hints

1
Önce XX ve YY arasındaki kuzey-güney ilişkisini belirlemek için çizgisel hız ve gündüz süresi verilerini kullanın.
2
Meridyenlerin kutuplarda birleştiğini, yani aralarındaki mesafenin kuzeye gidildikçe azaldığını hatırlayın.
3
Aynı boylamdaki iki noktadan hangisi Ekvator'a daha yakınsa, o noktanın 00^{\circ} meridyenine olan uzaklığı metre cinsinden daha büyüktür.

Practice More

Farklı tarihlerde (örneğin 21 Aralık) gündüz sürelerinin değişimini ve bunun çizgisel hızla olan ilişkisini inceleyen sorular çözebilirsiniz.

Alternative Method

Matematiksel olarak uzaklık L=Δλ×111×cos(enlem)L = \Delta\lambda \times 111 \times \cos(\text{enlem}) formülüyle bulunur. Enlem değeri küçüldükçe (güneye gidildikçe) kosinüs değeri büyüyeceği için uzaklık artar.
Estimated Time:3m 0s
Rate this question