Examkin

Question

Difficulty: MediumTürkiye'de Sanayi

Türkiye'de şeker pancarı, tarladan hasat edildikten sonra özelliğini hızla kaybeden ve şeker oranı düşen bir üründür. Bu nedenle işleme tesislerinin üretim alanlarına çok yakın mesafelerde kurulması zorunluluğu vardır. Bu coğrafi zorunluluk ve Türkiye'deki sanayi faaliyetlerinin dağılışı göz önüne alındığında, şeker sanayisi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Şeker fabrikalarının kuruluş yeri seçiminde belirleyici temel faktör ham maddeye yakınlıktır.
  2. B
    İç Anadolu Bölgesi, iklim şartlarının elverişliliği ve geniş düzlüklerin varlığı sayesinde bu sanayi kolunun en yoğunlaştığı bölgedir.
  3. Kıyı Ege ve Akdeniz kuşağında şeker fabrikalarının bulunmamasının temel nedeni, bu bölgelerin ikliminin şeker pancarı yetişmesine uygun olmamasıdır.Answer
  4. D
    Şeker fabrikalarının çevresinde, yan ürün olan küspenin hayvan yemi olarak değerlendirilmesi sonucunda besi ve ahır hayvancılığı gelişmiştir.
  5. E
    Doğu Karadeniz'in kıyı şeridinde aşırı yağış ve bulutluluk oranı pancardaki şeker birikimini olumsuz etkilediği için şeker sanayisi kurulmamıştır.

Answer

Kıyı Ege ve Akdeniz bölgelerinde şeker fabrikalarının bulunmamasının nedeni iklim yetersizliği değil, ekonomik getirisi daha yüksek olan diğer tarım ürünlerinin (pamuk, turunçgil, seracılık vb.) tercih edilmesidir.
Şeker fabrikalarının kıyı bölgelerinde (Ege ve Akdeniz) bulunmamasının asıl sebebi iklimin elverişsizliği değil, ekonomik rasyonalitedir. Bu alanlarda pamuk, turunçgiller veya seracılık faaliyetlerinden elde edilen gelir, şeker pancarı üretimine göre çok daha yüksektir. Dolayısıyla sanayi yatırımları bu bölgelerde daha karlı ürünlere odaklanmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Şeker pancarının sanayi özelliklerini analiz etme
Pancarın hasattan sonra hızla bozulması, fabrikaların üretim sahasına kurulmasını zorunlu kılar (Ham maddeye yakınlık).
Ulaşım maliyetlerini düşürmek ve şeker oranını korumak için sanayi tesisinin yer seçimi ham madde odaklıdır.
2
Bölgesel dağılışın nedenlerini sorgulama
İç Anadolu'nun lider olmasının sebebi karasal iklimin ve yer şekillerinin uygunluğudur; Karadeniz kıyılarındaki engel ise aşırı nemdir.
Bitkinin biyolojik istekleri ile sanayi tesisinin lokasyonu arasındaki doğrudan ilişkiyi anlamak gerekir.
3
Kıyı bölgelerdeki tercihi değerlendirme
Ege ve Akdeniz kıyılarında şeker pancarı yetişebilmesine rağmen ekilmemesinin sebebi 'ekonomik getiri' farkıdır.
Çiftçiler ve sanayiciler, birim alandan daha fazla kar getiren ürünlere yönelmektedir.

Key Concept

Sanayi Tesisi Kuruluş Yeri Seçiminde Ham Madde ve Ekonomik Verimlilik İlişkisi

Hints

1
Sanayi tesislerinin yer seçiminde 'bir ürün yetişemediği için mi yoksa ekilmesi karlı olmadığı için mi o tesis yoktur?' sorusunu düşünün.
2
Şeker pancarı bir Cumhuriyet dönemi ürünüdür ve İç Anadolu'nun ekonomisinin temel direğidir.
3
Ege ve Akdeniz'de seralar ve turunçgil bahçeleri varken, çiftçiler neden daha az gelir getiren pancar eksin?

Practice More

Türkiye'deki kâğıt ve çay fabrikalarının kuruluş yeri seçimindeki benzer 'ham madde' zorunluluklarını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question

Topics

Türkiye'de Sanayi

More questions from this topic