Examkin

Question

Difficulty: Very hard1921 Anayasası (Teşkilat-ı Esasiye)

19211921 Teşkilat-ı Esasiye Kanunu, toplamda 2323 madde ve bir geçici maddeden oluşan, Türk tarihinin tek 'çerçeve' anayasasıdır. Bu metnin hazırlanış amacı ve Millî Mücadele dönemi şartları dikkate alındığında; anayasanın kişi haklarına, yargı organına veya anayasanın değiştirilme usulüne dair hükümler içermemesi hukuki bir boşluk yaratmamış, aksine önceki anayasal metinle teknik bir ilişki kurulmuştur.

Buna göre, 19211921 Anayasası'nın teknik yapısı ve 18761876 Kanun-i Esasi ile olan hukuki ilişkisi hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. 18761876 Kanun-i Esasi'nin 19211921 metniyle çelişmeyen hükümleri, 19241924 Anayasası yürürlüğe girene kadar hukuki geçerliliğini korumuş ve bu durum Türk hukuk tarihinde 'ikili anayasa' dönemini ortaya çıkarmıştır.Answer
  2. B
    19211921 Anayasası, ilk kez anayasanın üstünlüğü ilkesini ve normlar hiyerarşisini açıkça düzenleyerek meclis üzerindeki yargısal denetimin önünü açmıştır.
  3. C
    Temel hak ve hürriyetler, 'Hukuk-ı Esasiye' başlığı altında anayasaya dahil edilerek ilk kez geniş kapsamlı ve güvenceli bir kişi hakları kataloğu oluşturulmuştur.
  4. D
    Anayasanın değiştirilmesi için üye tam sayısının üçte iki çoğunluğu aranmış ve bu teknik zorunluluk 19211921 metnine 'sert anayasa' karakteri kazandırmıştır.
  5. E
    Yürütme yetkisi, meclis içinden seçilen ancak TBMM Başkanlığı makamından tamamen bağımsız çalışan bir 'Heyet-i Vükela'ya devredilerek kuvvetler ayrılığına geçilmiştir.

Answer

18761876 Kanun-i Esasi'nin 19211921 metniyle çelişmeyen hükümlerinin yürürlükte kalmasıyla oluşan 'ikili anayasa' dönemi tespiti doğrudur.
Doğru seçenek, 19211921 Teşkilat-ı Esasiye Kanunu'nun hukuki boşlukları nasıl doldurduğunu ve 18761876 metniyle olan paralel yürürlüğünü açıklar. 19211921 metni 'ilga edici' bir hüküm içermediği için, 19241924 yılına kadar Türk hukukunda iki anayasa aynı anda mevcudiyetini sürdürmüştür. Bu, hukuk tarihinde nadir görülen 'ikili anayasa' durumudur.

Step-by-Step Solution

1
19211921 Anayasası'nın içeriğini analiz et.
Metnin sadece 2323 madde olduğu ve haklar, yargı, değiştirilme usulü gibi temel başlıkları içermediği görülür.
Bu durum metnin 'çerçeve' (kısa ve öz) ve 'yumuşak' karakterini belirler.
2
18761876 Kanun-i Esasi ile olan hukuki bağı incele.
19211921 Anayasası'nın 18761876 metnini açıkça ilga (iptal) etmediği saptanır.
Hukukta 'lex posterior' (sonraki kanun) ilkesi gereği, yeni metin eskisiyle çatışan yerlerde üstündür; ancak çatışmayan yerlerde eski metin yürürlükte kalır.
3
Dönemin anayasal pratiğini değerlendir.
19211921 ve 18761876 metinlerinin birlikte uygulandığı 'İkili Anayasal Dönem' tespit edilir.
Bu dönem 19241924 Anayasası'nın her iki metni de açıkça yürürlükten kaldırmasına kadar devam etmiştir.

Key Concept

İkili Anayasallık Dönemi (19211921 - 19241924)

Hints

1
19211921 Anayasası'nın çok kısa (çerçeve) olduğunu ve bazı temel devlet fonksiyonlarını (yargı gibi) hiç düzenlemediğini düşünün.
2
Bir kanun yeni bir düzenleme getirdiğinde eskisini tamamen çöpe atmıyorsa, çatışmayan kısımlar ne olur?
3
19211921 ve 18761876 metinlerinin 19241924 yılına kadar beraber yaşadığı döneme ne dendiğini hatırlayın.

Practice More

19231923 yılındaki anayasa değişikliklerinin 19211921 metninin 'Meclis Hükümeti' karakterini nasıl etkilediğini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:3m 0s
Rate this question

Topics

1921 Anayasası (Teşkilat-ı Esasiye)

More questions from this topic