Examkin

Question

Difficulty: Very hardBüyük Harflerin Yazımı

Türkçede büyük harflerin kullanımıyla ilgili TDK kuralları ve resmî yazışma gelenekleri dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmıştır?

  1. A
    657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, kamu çalışanlarının özlük hakları ve disiplin süreçleriyle ilgili temel hükümleri içerir.
  2. B
    İlgili Kanun'un geçici maddeleri uyarınca hazırlanan yeni yönetmelik, önümüzdeki ay yürürlüğe girecektir.
  3. C
    Türk Dil Kurumuna sunulan rapor, Kurumun dilin korunması ve geliştirilmesi konusundaki hassasiyetini bir kez daha ortaya koymuştur.
  4. D
    Hükûmet Konağı önünde düzenlenen törene Vali de katılarak kentin geleceğine dair önemli projelerin müjdesini verdi.
  5. Edebiyat tarihçileri, On Sekizinci Yüzyıl'ın sonlarından itibaren divan şiirinde mahallîleşme akımının güçlendiğini belirtir.Answer

Answer

Edebiyat tarihçilerinin görüşlerini aktaran cümlede 'On Sekizinci Yüzyıl' ifadesindeki kelimelerin büyük harfle yazılması yanlıştır; doğrusu 'on sekizinci yüzyıl' şeklinde olmalıdır.
Türkçede yüzyıl adları (on dokuzuncu yüzyıl, yirminci yüzyıl vb.) özel ad sayılmazlar. Dolayısıyla cümle içerisinde, cümlenin başında değilse küçük harfle başlatılmalıdır. 'On Sekizinci Yüzyıl' ifadesi bir çağ veya dönem (örneğin Tanzimat Dönemi veya Yeni Çağ gibi) adı olmadığı için büyük harfle yazılması hatalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki özel adları ve özel ad yerine kullanılan kelimeleri belirle.
Devlet Memurları Kanunu, Kanun (atıf), Türk Dil Kurumu, Kurum (atıf), Vali (makam), On Sekizinci Yüzyıl.
Yazım kurallarına uygunluğu kontrol edilecek kritik noktaları tespit etmek.
2
TDK'nin 'Büyük Harflerin Kullanıldığı Yerler' kural listesini yüzyıllar için kontrol et.
Tarihî olay, çağ ve dönem adları (İlk Çağ, Lale Devri vb.) büyük harfle başlar ancak yüzyıl/asır adları bu kapsamda değildir.
Yüzyılların özel ad olup olmadığını teyit etmek.
3
Diğer şıklardaki atıf ve makam adlarının kurallara uygunluğunu denetle.
Kanun ve Kurum kelimeleri belirli bir metne veya kuruluşa atıf yaptığı için, Vali kelimesi de makam adı olarak özel ad yerine kullanıldığı için büyük harfle yazılmalıdır.
Çeldiricilerin doğruluğundan emin olmak.

Key Concept

Özel ad yerine kullanılan makam/kurum adları ile yüzyıl adlarının yazım ayrımı

Hints

1
Çağ ve dönem adları (Orta Çağ, Tanzimat Dönemi) ile zaman dilimi bildiren yüzyıl adlarını karıştırmayın.
2
Resmî yazışmalarda 'Kanun, Yönetmelik, Makam' gibi kelimeler, asıl isimlerin yerine kullanıldıklarında özel ad değerini korurlar.
3
TDK Yazım Kılavuzu'ndaki 'yüzyıl' örneklerini düşünün; genellikle küçük harfle başlarlar (örneğin: '20. yüzyılın başlarında').

Practice More

Kurum adlarına gelen eklerin kesme işaretiyle ayrılmaması kuralını, Avrupa Birliği istisnasını da içerecek şekilde tekrar edebilirsiniz.

Alternative Method

Şıklarda 'yüzyıl' ifadesini gördüğünüzde hemen onu 'çağ' (Orta Çağ) ile kıyaslayın. Çağlar büyük yazılırken yüzyılların genellikle küçük yazıldığını (cümle başı hariç) hatırlamak sizi sonuca götürür.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question

Topics

Büyük Harflerin Yazımı

More questions from this topic