Question

Difficulty: EasyRüzgar Şekilleri

Türkiye'de rüzgarın şekillendirici etkisi, bitki örtüsünün cılız olduğu, nem oranının düşük ve fiziksel çözünmenin şiddetli olduğu alanlarda daha belirgindir.

Buna göre; İç Anadolu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde mantar kaya, tafoni ve kumul gibi yer şekillerinin diğer bölgelere göre daha yaygın olmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Bitki örtüsünün fakir olması ve arazinin rüzgarın hızını kesecek engellerden yoksun olmasıAnswer
  2. B
    Akarsu ağının çok yoğun olması ve bol miktarda alüvyon biriktirmesi
  3. C
    Arazinin çoğunlukla kalker, jips ve kaya tuzu gibi kolay eriyebilen kayaçlardan oluşması
  4. D
    Arazinin eski jeolojik zamanlarda oluşmuş masif kütlelerden meydana gelmesi
  5. E
    Batıdan doğuya doğru gidildikçe yükseltinin ve matematik konum etkisinin artması

Answer

Bitki örtüsünün fakir olması ve arazinin rüzgarın hızını kesecek engellerden yoksun olması
Doğru seçenek, rüzgarın şekillendirici etkisinin bitki örtüsünün eksikliğiyle doğrudan ilişkili olduğunu belirtmektedir. İç Anadolu ve Güneydoğu Anadolu'da rüzgarın hızını kesecek gür ormanların olmaması ve zeminin çıplak olması, rüzgarın kumları ve tozları rahatça taşımasına, kayalara çarparak aşındırma yapmasına olanak sağlar.

Step-by-Step Solution

1
Dış kuvvetlerden rüzgarın temel çalışma prensibini hatırla.
Rüzgar, bitki örtüsünün olmadığı, kuru ve gevşek yapılı toprakların bulunduğu alanlarda aşındırma ve biriktirme yapar.
Rüzgarın yer şekillerini oluşturabilmesi için toprağın bitki kökleri tarafından tutulmuyor olması gerekir.
2
Türkiye'nin bölgesel iklim ve bitki örtüsü özelliklerini değerlendir.
İç Anadolu ve Güneydoğu Anadolu bölgeleri Türkiye'nin en az yağış alan, kurak ve step (bozkır) bitki örtüsüne sahip alanlarıdır.
Bu bölgelerdeki doğal koşullar rüzgarın şekillendirici etkisinin en üst düzeye çıkmasına izin verir.
3
Yer şekilleri ve rüzgar ilişkisini kur.
Mantar kaya (aşınım) ve kumul (birikim) gibi şekiller bu bölgelerde yaygınlaşır.
Bitki örtüsü eksikliği toprağı korumasız bıraktığı için rüzgar ana dış kuvvetlerden biri haline gelir.

Key Concept

Rüzgar Şekilleri ve Bitki Örtüsü İlişkisi

Hints

1
İç Anadolu ve Güneydoğu Anadolu'nun ortak iklim ve bitki örtüsü özelliklerini düşünün.
2
Rüzgar, toprağı koruyacak bir örtü bulunmadığında ve zemin kuru olduğunda daha güçlü bir aşındırıcıdır.
3
Bir bölgede orman az, bozkır çoksa orada hangi dış kuvvetin etkisi en fazladır?

Practice More

Rüzgar aşındırma şekillerinden 'Mantar Kaya' ve 'Tafoni' arasındaki farklara göz atabilirsiniz.
Estimated Time:45s
Rate this question