Question

Difficulty: Very hardTürkiye'de Nüfus Değişimi ve Nüfus Politikaları

Türkiye’de nüfus politikaları; demografik dönüşüm süreçleri, ekonomik kalkınma hedefleri ve sosyal ihtiyaçlar doğrultusunda farklı dönemlere ayrılmıştır. Aşağıdaki tabloda Cumhuriyet döneminden günümüze uygulanan temel nüfus politikası yaklaşımları özetlenmiştir:

DönemTemel Politika YaklaşımıAna Stratejik Hedef
19231923 - 19651965Pronatalist (Nüfus artışını teşvik edici)İş gücü ihtiyacını karşılama ve askeri güç oluşturma
19651965 - 20142014Antinatalist ve Nitelik OdaklıKalkınma hızı ile nüfus artışını dengelenme
20142014 - GünümüzDinamik Yapıyı Koruma ve Seçici ArtışNüfusun yaşlanmasını önleme ve iş gücü piyasasını destekleme

Türkiye’nin demografik serüveni ve bu süreçte yürütülen devlet politikaları değerlendirildiğinde aşağıdakilerden hangisi hatalı bir çıkarımdır?

  1. A
    19231923-19651965 döneminde nüfusu artırmak amacıyla evlenme yaşının kadınlarda 1515’e, erkeklerde 1717’ye indirilmesi ve çok çocuklu ailelerin yol vergisinden muaf tutulması gibi yasal düzenlemeler yapılmıştır.
  2. B
    19651965 yılında yürürlüğe giren 557557 sayılı Nüfus Planlaması Kanunu ile 19301930 tarihli Umumi Hıfzıssıhha Kanunu'nda yer alan gebeliği önleyici ilaç ve araçların ithali ve satışına yönelik yasaklar kaldırılmıştır.
  3. 19401940-19451945 yılları arasında nüfus artış hızının binde 10,610,6’ya kadar gerilemesinin temel nedeni, Türkiye’nin İkinci Dünya Savaşı’na aktif olarak katılması sonucunda cephede yaşanan yoğun askeri kayıplardır.Answer
  4. D
    20232023 yılında Türkiye'de nüfus artış hızı Cumhuriyet tarihinin en düşük seviyesi olan binde 1,11,1’e gerilemiş olsa da toplam nüfus miktarı bir önceki yıla göre az da olsa artış göstermiştir.
  5. E
    20142014 yılı sonrasında benimsenen yaklaşım; çocuk sahibi olan ailelere maddi destek verilmesi, doğum sonrası izinlerin iyileştirilmesi ve çalışan anneler için kreş imkanlarının artırılması gibi stratejileri içermektedir.

Answer

Türkiye'nin İkinci Dünya Savaşı sürecinde (1940-1945) nüfus artış hızının düşmesinin nedeni fiili savaş kayıpları değil, seferberlik ilanı ve ekonomik zorluklardır.
Doğru cevap, Türkiye'nin İkinci Dünya Savaşı'na fiilen katıldığı ve cephe kayıpları verdiği yönündeki hatalı bilgiyi içeren seçenektir. Türkiye, İkinci Dünya Savaşı sürecinde fiilen savaşmamıştır. 19401940-19451945 yılları arasındaki nüfus artış hızı düşüşü; yetişkin erkeklerin uzun süre silah altında kalması (seferberlik), evliliklerin ertelenmesi, geçim sıkıntısı ve sağlık koşullarının yetersizliği nedeniyle doğum oranlarının azalmasından kaynaklanmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Politika dönemlerini ve temel özelliklerini belirle.
Cumhuriyet'in ilk dönemi artırıcı, 19651965 sonrası dengeleyici, 20142014 sonrası ise dinamizmi koruyucu politikalar izlenmiştir.
Genel süreci anlamak seçenekleri elemeyi kolaylaştırır.
2
19401940-19451945 dönemi demografik olaylarını analiz et.
Nüfus artış hızı binde 10,610,6 ile tarihi düşük seviyeye inmiştir.
Savaş dönemi etkilerini incelemek için bu veri kritiktir.
3
İkinci Dünya Savaşı'nın Türkiye üzerindeki etkisini değerlendir.
Türkiye savaşa fiilen (muharip olarak) katılmamış, ancak seferberlik ilan ederek yetişkin erkek nüfusu silah altına almıştır.
Düşüşün nedeninin 'can kaybı' mı yoksa 'doğum oranında azalma' mı olduğunu ayırt etmek gerekir.
4
Seçeneklerdeki tarihsel ve demografik bilgileri doğrula.
19381938'deki evlenme yaşı değişikliği, 19651965 kanunu ve 20232023 artış hızı verileri tarihsel gerçeklerle uyumludur.
Hatalı olan seçeneği kesinleştirmek için diğerlerinin doğruluğundan emin olunmalıdır.

Key Concept

Nüfus Artış Hızını Etkileyen Faktörler ve Seferberlik Kavramı

Alternative Method

Nüfus artış hızı grafiklerini incelerken, 19451945 ve 20232023 gibi 'dip' noktaların nedenlerini (savaş hazırlığı vs. modern yaşam tarzı/ekonomik kaygılar) karşılaştırarak mantık yürütebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question