Türkiye'de özellikle kış mevsiminde İç Anadolu'daki çukur alanlarda ve tektonik ovalarda sis oluşumu sıkça gözlenir. Bu durum, yer yüzeyine yakın hava katmanının, kendisinden daha yüksekteki hava katmanına göre daha soğuk olmasıyla (sıcaklık terselmesi) ilişkilidir. Buna göre, Türkiye'de kış mevsiminde iç kesimlerde görülen bu yoğun sis olaylarının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
- Yüksek basınç koşullarında havanın durgunlaşması ve yer yüzeyinden başlayan şiddetli radyasyonel soğumaAnswer
- BAlçak basınç merkezlerinin etkisiyle nemli havanın sürekli olarak dikey yönde yükselmesi
- CMutlak nem miktarının maksimum nem kapasitesini aşarak her zaman doyma noktasının üzerinde kalması
- DDeniz üzerinden gelen nemli hava kütlelerinin dağ yamaçları boyunca hızla yükselerek soğuması
- EBölgedeki gür bitki örtüsünün terleme yoluyla havadaki su buharı dengesini bozması
Answer
Havanın durgun olduğu yüksek basınç koşullarında yer yüzeyinin ışıma yoluyla hızla soğuması ve buna bağlı olarak gelişen sıcaklık terselmesidir.
İç kesimlerde kışın etkili olan yüksek basınç, havanın dikey ve yatay yönde durgunlaşmasına yol açar. Bulutsuz gecelerde yer yüzeyi radyasyon yoluyla ısı kaybeder ve çok soğur. Bu soğuk yüzeye temas eden alt hava katmanları hızla soğuyarak içindeki su buharının yoğunlaşmasına (sis) neden olur. Üstteki hava daha sıcak kaldığı için 'sıcaklık terselmesi' oluşur ve sis dağılmadan uzun süre kalabilir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Radyasyon Sisi ve Sıcaklık Terselmesi (İnversiyon)
Hints
1
Sisin oluşması için havanın yükselmesi mi yoksa yere yakın soğuması mı gerekir?
2
İç Anadolu'nun kış ayazlarını ve sabahları ovaların üzerindeki beyaz örtüyü düşünün. Bu hava genellikle rüzgarlı mı olur yoksa durgun mu?
3
Yüksek basınç merkezlerinde havanın alçalıcı hareket yapması, yerin soğumasına engel olan rüzgarları ve dikey hava hareketlerini kısıtlar.
Practice More
Karadeniz kıyılarında ilkbaharda görülen sislerin (Adveksiyon sisi) oluşum nedenini araştırarak farkı pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s