Examkin

Question

Difficulty: HardGerileme Dönemi (1699-1792)

Osmanlı Devleti'nin 1818. yüzyıl siyasi hayatındaki diplomatik kırılmaları ve strateji değişikliklerini analiz eden bir tarihçi, 17181718 Pasarofça Antlaşması'ndan 17741774 Küçük Kaynarca Antlaşması'na kadar geçen süreci "savunma ve denge arayışı" olarak tanımlar. Bu süreçte yaşanan gelişmelere dair aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi, tarihsel gerçekliklerle ve dönemin siyasi-hukuki yapısıyla çelişmektedir?

  1. Küçük Kaynarca Antlaşması'nda yer alan 'Kırım halkının dini açıdan Osmanlı halifesine bağlı kalacağı' maddesi, Osmanlı Devleti'nin Kırım üzerindeki siyasi ve hukuki egemenliğinin uluslararası hukukta devam ettiğini kanıtlamaktadır.Answer
  2. B
    Belgrad Antlaşması (17391739), Osmanlı Devleti'nin 1818. yüzyılda imzaladığı son kazançlı antlaşma olup Karadeniz'in bir Türk gölü olduğu statüsünü bir süreliğine daha korumuştur.
  3. C
    Pasarofça Antlaşması sonrasında Batı'nın askeri ve teknik üstünlüğünün kabul edilmesi, Osmanlı'nın dış politikada 'fetih' yerine 'mevcut toprakları koruma' stratejisine geçişini hızlandırmıştır.
  4. D
    17401740 yılında Fransa'ya verilen kapitülasyonların sürekli hale getirilmesi, Fransa'nın Belgrad Antlaşması'ndaki ara buluculuk faaliyetlerine karşılık verilen bir diplomatik ödün niteliğindedir.
  5. E
    Rusya'nın Küçük Kaynarca ile Karadeniz'de donanma bulundurma hakkı elde etmesi, Osmanlı Devleti'nin Karadeniz üzerindeki mutlak hakimiyet hakkının ilk kez büyük çapta ihlal edilmesidir.

Answer

Küçük Kaynarca Antlaşması'ndaki halifelik maddesinin Kırım üzerinde siyasi egemenliğin devam ettiğini kanıtladığı yorumu yanlıştır.
Doğru yanıt olan seçenek, halifelik bağını siyasi egemenlikle eşdeğer tuttuğu için hatalıdır. Küçük Kaynarca Antlaşması ile Kırım müstakil (bağımsız) bir hanlık haline gelmiş, Osmanlı Devleti'nin bölge üzerindeki tüm idari, hukuki ve siyasi hakları sona ermiştir. Halifelik maddesi, sadece Kırım Tatarlarının dini açıdan halifeye bağlı kalmasını sağlayarak kültürel ve dini bir bağ kurmayı amaçlamıştır; bu durum bölgenin Osmanlı toprağı sayılmasına veya üzerinde egemenlik kurulmasına imkan tanımaz.

Step-by-Step Solution

1
Antlaşma Maddesinin Analizi
Küçük Kaynarca Antlaşması ile Kırım bağımsız olmuştur.
Toprak üzerindeki siyasi egemenlik 'bağımsızlık' kararıyla sona ermiştir.
2
Halifelik Makamının İşlevini Belirleme
Dini bağlılık maddesi, bölge halkı ile kültürel bağları korumayı amaçlar.
Osmanlı, kaybedilen Müslüman topraklarıyla dini bağı koparmayarak ileride oluşabilecek fırsatlar için manevi bir zemin bırakmak istemiştir.
3
Uluslararası Hukuk Açısından Değerlendirme
Dini liderlik siyasi egemenliğe eşit değildir.
Uluslararası hukukta bir bölgenin bağımsız ilan edilmesi, eski sahibinin o bölge üzerindeki tüm idari ve hukuki haklarından vazgeçtiği anlamına gelir.

Key Concept

Halifelik ve Siyasi Egemenlik Ayrımı

Hints

1
Bir bölgenin bağımsız olması ile halkının dini olarak bir merkeze bağlı kalması arasındaki farkı düşünün.

Practice More

Küçük Kaynarca Antlaşması'nın diğer maddelerini (tazminat, Ortodoks hamiliği, kapitülasyonlar) inceleyerek Osmanlı'nın egemenlik haklarındaki diğer kayıpları karşılaştırın.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question

Topics

Gerileme Dönemi (1699-1792)

More questions from this topic