Question

Difficulty: HardCümle Yorumu ve Kavramlar

(I) Küresel ısınmanın kutup bölgelerindeki ekosistem üzerindeki yıkıcı etkileri, bilim dünyasını daha radikal önlemler almaya itmektedir. (II) Buzulların erimesiyle birlikte deniz seviyelerinde gözlemlenen yükselme, kıyı kentlerinin geleceğini tehdit eden somut bir saptama olarak karşımıza çıkmaktadır. (III) Atmosferdeki karbon salınımını asgari düzeye indirmek amacıyla geliştirilen yenilenebilir enerji projeleri, gelişmiş ülkelerin ekonomi politikalarında başat bir rol üstlenmiştir. (IV) Fosil yakıt kullanımının kademeli olarak sonlandırılması, atmosferdeki ısınma hızını yavaşlatacağı için ekolojik dengenin uzun vadede korunmasına zemin hazırlayacaktır. (V) Doğal kaynakların kontrolsüzce tüketilmesi karşısında küresel ölçekte kolektif bir çevre bilincinin tam manasıyla tesis edilememesi, insanlığın ortak geleceği adına büyük bir noksanlıktır.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    I. cümlede, bir yargı gerekçesiyle birlikte verilmiştir.
  2. B
    II. cümlede, gözlemlenen bir durumdan hareketle saptamada bulunulmuştur.
  3. C
    III. cümlede, yargının gerçekleşme amacı belirtilmiştir.
  4. IV. cümlede, eylemin hangi gayeye yönelik olarak yapıldığı ifade edilmiştir.Answer
  5. E
    V. cümlede, bir eksikliğe yönelik değerlendirme yapılmıştır.

Answer

IV. numaralı cümlede eylemin bir gayeye (amaca) yönelik değil, bir nedene (gerekçeye) bağlı olarak gerçekleştiği belirtildiği için bu cümleyle ilgili yapılan değerlendirme yanlıştır.
IV. numaralı cümlede yer alan 'ısınma hızını yavaşlatacağı için' ifadesi, 'zemin hazırlayacaktır' yargısının nedenini ortaya koymaktadır. Türkçe cümle bilgisinde '-dığı/acağı için' yapısı neden-sonuç ilişkisi kurarken; 'gaye' veya 'hedef' bildiren amaç-sonuç cümlelerinde genellikle '-mak için, -mak amacıyla' gibi yapılar tercih edilir. Bu cümlede eylem bir amaca değil, bir gerekçeye bağlanmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki anlam ilişkilerini (Neden-Sonuç, Amaç-Sonuç, Saptama) belirle.
I, III ve IV. cümlelerde yargılar arası ilişkiler; II ve V. cümlelerde ise niteliksel tespitler bulunmaktadır.
Soruda her bir cümle için farklı bir kavramsal eşleştirme istenmektedir.
2
IV. cümledeki bağlacı ve anlam yönünü analiz et.
'-acağı için' yapısı, eylemin 'ısınma hızının yavaşlaması' sebebine bağlı olduğunu gösterir.
Neden-sonuç ve amaç-sonuç arasındaki en temel fark, eylemin henüz gerçekleşmemiş bir hedefe (amaç) mi yoksa bir sebebe mi (neden) dayandığıdır.
3
Seçeneklerle karşılaştır.
D seçeneğinde kullanılan 'gaye' kelimesi amaç-sonuç ilişkisini temsil ederken cümle neden-sonuç ilişkisi kurmaktadır.
Kavramsal terminoloji hatasını tespit etmek doğru cevaba ulaştırır.

Key Concept

Neden-Sonuç ve Amaç-Sonuç İlişkisi Ayırımı
Estimated Time:1m 30s
Rate this question