Question

Difficulty: MediumTürkiye'de Kırsal Yerleşmeler ve Yerleşme Dokuları

Türkiye'de kırsal yerleşmelerin dokusu üzerinde yer şekillerinin uzanışı ve su kaynaklarının ulaşılabilirliği belirleyici bir rol oynar. Bu faktörlerin dağılımına bağlı olarak konutlar; toplu, dağınık, çizgisel veya dairesel gibi farklı morfolojik yapılar sergiler.

Buna göre, yerleşme dokuları ve bu dokuların yaygın olarak görüldüğü alanlarla ilgili aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Dağınık yerleşme - Su kaynaklarının bol, arazinin engebeli olduğu Doğu Karadeniz
  2. B
    Toplu yerleşme - Su kaynaklarının kısıtlı, yer şekillerinin sade olduğu İç Anadolu
  3. C
    Çizgisel yerleşme - Bir akarsu vadisi veya ulaşım hattı boyunca uzanan köyler
  4. D
    Dairesel yerleşme - Engebenin az olduğu ovalarda bir meydan etrafında gelişen yerleşmeler
  5. Dağınık yerleşme - Yağışın az, buharlaşmanın şiddetli olduğu Güneydoğu AnadoluAnswer

Answer

Dağınık yerleşme ve Güneydoğu Anadolu eşleştirmesi yanlıştır; çünkü bu bölgede su kaynaklarının azlığı nedeniyle toplu yerleşmeler görülür.
Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde dağınık yerleşme değil, toplu yerleşme hakimdir. Dağınık yerleşme için en önemli iki şart olan 'su kaynaklarının bolluğu' ve 'engebeli arazi yapısı' bu bölgede mevcut değildir. Aksine, su kaynaklarının yetersizliği konutların bir arada toplanmasını zorunlu kılar.

Step-by-Step Solution

1
Su kaynakları ve yerleşme dokusu arasındaki ilişkiyi analiz et.
Su bolsa evler birbirinden uzak olabilir (dağınık), su azsa evler su başında toplanır (toplu).
Kırsal kesimde temel ihtiyaç olan suya erişim yerleşme biçimini doğrudan etkiler.
2
Yer şekilleri ve yerleşme dokusu arasındaki ilişkiyi değerlendir.
Engebe çoksa dağınık doku desteklenir, düzlükse toplu veya dairesel doku kolaylaşır.
Arazi yapısı evlerin inşası için uygun düzlüklerin miktarını belirler.
3
Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nin özelliklerini gözden geçir.
Bölge genel olarak düzdür ancak yaz kuraklığı ve su azlığı belirleyicidir.
Güneydoğu Anadolu'da suyun az olması, insanların dağınık değil, bir arada (toplu) yaşamasını zorunlu kılar.

Key Concept

Yerleşme dokusunda su kaynakları ve yer şekillerinin etkisi

Hints

1
Bir bölgede yerleşmenin 'dağınık' olabilmesi için suyun her yerde kolayca bulunması gerekir.
2
Güneydoğu Anadolu, Türkiye'de kuraklığın en şiddetli yaşandığı bölgelerden biridir. Bu durum yerleşme dokusunu nasıl etkiler?
3
Dağınık yerleşme Doğu Karadeniz'e özgüyken; toplu yerleşme İç Anadolu ve Güneydoğu Anadolu'nun karakteristik özelliğidir.

Practice More

Karadeniz'deki dağınık yerleşme ile İç Anadolu'daki toplu yerleşmeyi karşılaştıran bir tablo hazırlayarak aradaki farkları (su, yer şekilleri, tarım) not edebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question