Question

Difficulty: HardYumuşama Dönemi

Yumuşama Dönemi'nde Doğu ve Batı bloklarını geniş bir platformda bir araya getiren Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Konferansı (AGİK) süreci sonucunda 1975'te imzalanan belge, Soğuk Savaş'ın o güne kadarki en önemli uzlaşı metni kabul edilir. Bu metinle bir yandan Avrupa'daki mevcut sınırların sarsılmazlığı ilkesi kabul edilerek II. Dünya Savaşı sonrası oluşan statüko resmen onaylanmış, diğer yandan ise 'Sepet Kararları' kapsamında insan hakları ve temel özgürlüklere saygı taahhüdü getirilmiştir. Bu taahhüt, ilerleyen yıllarda Doğu Bloğu içerisinde muhalif hareketlerin güçlenmesine ve komünist rejimlerin meşruiyetinin sorgulanmasına zemin hazırlamıştır.

Hakkında bilgi verilen bu belge aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Truman Doktrini
  2. Helsinki Nihai SenediAnswer
  3. C
    SALT-I Antlaşması
  4. D
    Eisenhower Doktrini
  5. E
    Maastricht Antlaşması

Answer

Helsinki Nihai Senedi
Helsinki Nihai Senedi, 1975 yılında 35 ülkenin katılımıyla imzalanmıştır. Bu belgenin 'Birinci Sepeti' sınırların değişmezliğini ve toprak bütünlüğünü savunarak SSCB'nin II. Dünya Savaşı sonrası Doğu Avrupa'daki hakimiyetini Batı'ya resmen onaylatmıştır. 'Üçüncü Sepeti' ise insan hakları ve temel özgürlükleri güvence altına alarak Doğu Bloğu'ndaki muhalif hareketlerin (Charter 77 gibi) meşruiyet kazanmasına ve sistemin içten çöküşüne giden yolu açmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Yumuşama Dönemi'ndeki diplomatik girişimlerin karakterini ve kapsamını analiz etme.
Dönemin en geniş kapsamlı ve bloklar arası statükoyu resmileştiren belgesi aranır.
Soruda belirtilen 'statükonun onayı' ve 'insan hakları taahhüdü' arasındaki denge, dönemin ayırt edici özelliğidir.
2
Metinde verilen spesifik ipuçlarını (AGİK süreci, Sepet Kararları, 1975 tarihi) değerlendirme.
Bu özelliklerin tamamının Helsinki Nihai Senedi (Helsinki Accords) ile eşleştiği saptanır.
AGİK süreci sonunda imzalanan bu senet, Doğu Bloğu'nun varlığını tanırken Batı'nın demokratik değerlerini blok içine sızdıran bir araç olmuştur.

Key Concept

Helsinki Nihai Senedi (AGİK) ve Bloklar Arası Detant
Estimated Time:1m 30s
Rate this question