Question

Difficulty: HardBâb-ı Âli Baskını

Osmanlı Devleti'nde I.I. Balkan Savaşı'nın devam ettiği ve Londra Konferansı görüşmelerinin sürdüğü sırada, Edirne'nin Bulgarlara bırakılacağı yönündeki haberleri gerekçe gösteren İttihat ve Terakki Cemiyeti, 2323 Ocak 19131913 tarihinde hükümet merkezine baskın düzenlemiştir.

Bu olay olan Bâb-ı Âli Baskını ile ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi, olayın Türk siyasi tarihindeki özgün niteliğini ve 3131 Mart Vakası'ndan farkını en doğru şekilde ortaya koymaktadır?

  1. A
    Mevcut siyasi rejimi (Meşrutiyet) ortadan kaldırmayı amaçlayan gerici bir ayaklanma niteliği taşıması
  2. B
    Padişah V.V. Mehmet Reşat'ın yönetimdeki yetersizliği nedeniyle tahttan indirilerek hanedan değişikliğine gidilmesi
  3. Rejime veya saltanat makamına karşı değil, doğrudan mevcut hükümet kabinesini değiştirmeye yönelik bir askeri müdahale olmasıAnswer
  4. D
    Ordu içerisindeki mektepli-alaylı ayrışmasının bir sonucu olarak ortaya çıkan ve anayasal hakları askıya alan bir iç savaş olması
  5. E
    I.I. Balkan Savaşı'nı sona erdiren Londra Antlaşması'nın imzalanmasını sağlayan siyasi bir mutabakat süreci olması

Answer

Bâb-ı Âli Baskını, rejime veya padişaha karşı değil, doğrudan mevcut hükümet kabinesini (Kamil Paşa hükümeti) değiştirmeye yönelik bir askeri müdahaledir.
Bâb-ı Âli Baskını'nın en belirgin özelliği, Osmanlı hanedanına veya yürürlükteki meşrutiyet rejimine karşı değil, tamamen yürütme organının (hükümetin) el değiştirmesine yönelik olmasıdır. Bu olayla İttihat ve Terakki Cemiyeti, devlet yönetiminde fiilen tek güç haline gelmiş ve Türk siyasi tarihinin ilk hükümet darbesini gerçekleştirmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Olayın tarihsel bağlamını analiz etme
I.I. Balkan Savaşı sırasında Edirne'nin kaybedilme tehlikesi üzerine İttihat ve Terakki'nin harekete geçtiği tespit edilir.
Olayın nedenini anlamak, sonucun niteliğini belirlemek için gereklidir.
2
Müdahalenin hedefini belirleme
Hedefin Saray (Padişah) veya Meclis (Rejim) değil, Bâb-ı Âli (Hükümet) olduğu görülür.
Bu ayrım, olayın bir 'rejim değişikliği' değil, 'hükümet darbesi' olduğunu kanıtlar.
3
Kişi ve kadro değişikliklerini inceleme
Sadrazam Kamil Paşa'nın silah zoruyla istifa ettirildiği ve yerine Mahmut Şevket Paşa'nın getirildiği doğrulanır.
Yürütme organındaki bu ani değişim darbe niteliğini netleştirir.
4
3131 Mart Vakası ile karşılaştırma yapma
3131 Mart Vakası'nın meşrutiyet rejimine karşı bir isyan, Bâb-ı Âli Baskını'nın ise bir kabine değişikliği olduğu sonucuna varılır.
KPSS sorularında bu iki olay sıklıkla birbirine karıştırıldığı için farkın analizi kritiktir.

Key Concept

Hükümet Darbesi (Coup d'état) Kavramı

Hints

1
Baskının 'Bâb-ı Âli' (Hükümet Kapısı) ismini taşıması, hedefin neresi olduğu hakkında ipucu verir.

Practice More

Bâb-ı Âli Baskını sonrası kurulan Mahmut Şevket Paşa kabinesinin suikast sonucu dağılması ve İttihatçıların baskıcı yönetiminin artışını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question