Examkin

Question

Difficulty: MediumYasama Sorumsuzluğu ve Dokunulmazlığı

Yasama bağışıklıkları, milletvekillerinin parlamento çalışmalarını herhangi bir dış baskı veya yargısal tehdit altında kalmadan, hür iradeleriyle sürdürebilmeleri amacıyla öngörülmüş anayasal korumalardır. Bu bağışıklık rejimi içerisinde yer alan "yasama sorumsuzluğu" ve "yasama dokunulmazlığı" kurumlarının hukuki mahiyetleri birbirinden farklı kurallara tabidir.

Buna göre, yasama sorumsuzluğu ile yasama dokunulmazlığı arasındaki temel farklara ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Yasama sorumsuzluğu milletvekilliği sıfatı sona erdikten sonra da devam eden mutlak bir koruma sağlarken, yasama dokunulmazlığı kural olarak sadece milletvekilliği süresince geçerli olan nispi bir korumadır.Answer
  2. B
    Yasama sorumsuzluğu TBMM Genel Kurulu tarafından alınan bir parlamento kararıyla kaldırılabilirken, yasama dokunulmazlığı hiçbir şekilde kaldırılamayan mutlak bir haktır.
  3. C
    Yasama dokunulmazlığı hem cezai hem de hukuki (tazminat) davalarına karşı tam bir koruma sağlarken, yasama sorumsuzluğu sadece cezai sorumluluğu ortadan kaldırır.
  4. D
    Milletvekilinin Meclis dışındaki her türlü beyanı yasama sorumsuzluğu kapsamında korunurken, yasama dokunulmazlığı sadece Meclis içindeki eylemleri kapsar.
  5. E
    Her iki bağışıklık türü de sadece milletvekillerine tanınmış olup, Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların bu korumalardan yararlanması mümkün değildir.

Answer

Yasama sorumsuzluğu milletvekilliği bittikten sonra da süren mutlak bir koruma sağlarken, yasama dokunulmazlığı üyelik süresince geçerli olan ve kaldırılabilen nispi bir korumadır.
Doğru yanıt olan ifade, yasama sorumsuzluğunun 'mutlak ve sürekli' (vekillikten sonra da süren), yasama dokunulmazlığının ise 'nispi ve geçici' (vekillik süresince geçerli ve kaldırılabilir) olduğunu isabetle vurgulamaktadır. Bu, 1982 Anayasası'nın 83. maddesindeki temel ayrımdır.

Step-by-Step Solution

1
Yasama sorumsuzluğunun niteliğini analiz et
Sorumsuzluk, ifade özgürlüğünü korur; mutlaktır (kaldırılamaz) ve süreklidir (vekillik bitince de sürer).
Milletvekilinin meclisteki sözlerinden dolayı emekliliğinde bile yargılanmaması yasama bağımsızlığı için esastır.
2
Yasama dokunulmazlığının niteliğini analiz et
Dokunulmazlık, keyfi yargılamaları önler; nispidir (Meclis kararıyla kaldırılabilir) ve süre ile sınırlıdır (vekillik bitince sona erer).
Dokunulmazlığın amacı suçluyu korumak değil, yasama faaliyetinin kesintiye uğramasını engellemektir.
3
İki kavramı karşılaştırarak doğru seçeneği belirle
Sorumsuzluğun sürekli, dokunulmazlığın geçici olduğunu belirten ifade doğrudur.
Anayasal düzenlemedeki süre ve nitelik farkı bu iki kavramı ayıran en temel özelliktir.

Key Concept

Yasama Bağışıklıkları (Sorumsuzluk vs. Dokunulmazlık)

Hints

1
Bu iki korumadan hangisinin 'söz hürriyeti' (sorumsuzluk), hangisinin 'yargılanmama hürriyeti' (dokunulmazlık) olduğunu hatırlayın.
2
Milletvekili seçilmeden önce işlenen bir suçun vekillik bitince yargılanabilmesi, dokunulmazlığın geçici olduğunu gösterir.
3
Sorumsuzluk mutlak bir niteliktedir ve Meclis dahi onu kaldıramaz; oysa dokunulmazlık nispidir ve her hafta Meclis'te kaldırılma haberlerini duyabilirsiniz.

Practice More

Yasama dokunulmazlığının kaldırılma usulünü ve Anayasa Mahkemesi'ne itiraz sürecini (7 gün - 15 gün kuralı) inceleyerek konuyu pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:1m 0s
Rate this question

Topics

Yasama Sorumsuzluğu ve Dokunulmazlığı

More questions from this topic