Türkiye'de akarsuların denize döküldükleri alanlarda delta ovası oluşturabilmesi için kıta sahanlığının geniş olması, kıyıda güçlü akıntıların bulunmaması ve gelgit genliğinin az olması gibi şartlar gereklidir. Bu bağlamda, Karadeniz'e dökülen Kızılırmak ve Yeşilırmak ağızlarında Bafra ve Çarşamba gibi oldukça geniş delta ovaları gelişmişken; Sakarya Nehri'nin ağız kısmında oluşan Karasu birikme alanının çok daha dar ve kısıtlı kalmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
- ASakarya Nehri havzasındaki erozyonun yetersiz olması nedeniyle taşınan alüvyon miktarının çok az olması
- Kıyı derinliğinin fazla olması ve İstanbul Boğazı kaynaklı güçlü kıyı akıntılarının birikmeyi güçleştirmesiAnswer
- CSakarya Nehri'nin döküldüğü Marmara ve Karadeniz geçiş kuşağında gelgit genliğinin Orta Karadeniz'den çok daha yüksek olması
- DSakarya Nehri'nin ağız kesimindeki taban yapısının tamamen çözünebilen karstik kayaçlardan oluşması
- EBatı Karadeniz Bölümü'nde epirojenik çökme hızının Orta Karadeniz'den daha fazla olması
Answer
Kıyı derinliğinin fazla olması ve İstanbul Boğazı kaynaklı güçlü kıyı akıntılarının birikmeyi güçleştirmesi
Sakarya Nehri'nin büyük bir debiye ve yüksek sediment yüküne sahip olmasına rağmen geniş bir delta oluşturamamasının temel sebebi jeomorfolojik ve oşinografik koşullardır. Batı Karadeniz kıyıları Orta Karadeniz'e göre daha derindir (kıta sahanlığı dar) ve İstanbul Boğazı'na yakınlık nedeniyle bu bölgede çok güçlü kıyı akıntıları bulunur. Bu akıntılar alüvyonların birikmesine izin vermeden onları derinlere taşır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Delta Ovası Oluşum Şartları ve İstisnai Durumlar
Hints
1
Bir akarsuyun ağzında delta oluşabilmesi için sadece akarsuyun getirdiği malzeme yeterli değildir; denizin de 'uysal' ve sığ olması gerekir.
2
Boğazlar çevresindeki akıntı sistemlerini ve Karadeniz'in kıyı derinlik haritasını (özellikle Samsun ve Sakarya kıyaslamasını) düşünün.
3
Sakarya'nın döküldüğü Karasu kıyıları, Orta Karadeniz'deki Bafra ve Çarşamba kıyılarına göre çok daha derin ve akıntılıdır.
Practice More
Karstik ovaların (polye) neden sadece Batı ve Orta Toroslar çevresinde yoğunlaştığını, diğer bölgelerde neden daha az görüldüğünü inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s