Question

Difficulty: MediumMontrö Boğazlar Sözleşmesi

19231923 Lozan Boğazlar Sözleşmesi'nde yer alan "Boğazlar'ın yönetimi, başkanlığını bir Türk’ün yapacağı uluslararası bir komisyona bırakılacaktır." maddesi, 19361936 yılında imzalanan Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile tamamen ortadan kaldırılmıştır.

Bu değişikliğin Türkiye açısından doğurduğu en temel hukuki ve siyasi sonuç aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Boğazlar üzerinde 'sınırlı egemenlik' döneminin sona ererek tam hükümranlığın tesis edilmesiAnswer
  2. B
    Boğazlar'ın savunmasının Karadeniz'e kıyısı olan devletlerin ortak askeri gücüne bırakılması
  3. C
    Boğazlar rejiminin denetimi konusunda Milletler Cemiyeti'nin tek yetkili merci haline gelmesi
  4. D
    Geçiş rejiminin yalnızca ticaret gemilerini kapsayacak şekilde daraltılarak savaş gemilerine kapatılması
  5. E
    Boğazlar'ın güvenliği için Balkan Antantı üyesi devletlerle ortak bir savunma hattı kurulması

Answer

Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile Uluslararası Komisyon'un kaldırılması, Türkiye'nin Boğazlar üzerindeki sınırlı egemenliğini tam egemenliğe dönüştürmüştür.
Lozan Boğazlar Sözleşmesi'nde Boğazlar'ın yönetiminin uluslararası bir komisyona bırakılması, Türkiye'nin kendi toprakları üzerindeki otoritesini paylaştığı anlamına geliyordu. Montrö ile bu komisyonun tüm yetkileri Türkiye'ye devredilmiş, askersiz bölgelere Türk ordusunun girmesine izin verilmiştir. Bu durum, 'sınırlı egemenlik' dönemini kapatıp 'tam egemenlik' dönemini başlatmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Lozan rejiminin kısıtlamalarını analiz etme
Lozan'da kurulan 'Komisyon' ve 'askersiz alan' uygulamalarının Türkiye'nin egemenlik haklarını kısıtladığı belirlendi.
Uluslararası bir komisyonun varlığı, o bölgede tek bir devletin mutlak otorite kuramadığını gösterir.
2
19361936 Montrö değişikliğini değerlendirme
Komisyonun kaldırıldığı ve yetkilerinin Türk devletine devredildiği görüldü.
Komisyonun kaldırılması, Boğazlar'ın yönetiminde Türkiye'nin tek söz sahibi olması demektir.
3
Hukuki sonucu tanımlama
Tam egemenliğin sağlandığı sonucuna ulaşıldı.
Misak-ı Milli hedeflerine uygun olarak Boğazlar üzerindeki her türlü uluslararası denetim ve askeri kısıtlama sona ermiştir.

Key Concept

Tam Egemenlik ve Bağımsızlık

Hints

1
Lozan'daki 'komisyon' varlığının Türkiye'nin karar yetkisini nasıl etkilediğini düşünün.
2
Bir devletin kendi topraklarında bir uluslararası kurulun yönetimde olması egemenlik haklarıyla bağdaşır mı?
3
Montrö ile bu komisyonun kaldırılması, artık hiçbir yabancı kurulun Boğazlar'da söz hakkı kalmadığı anlamına gelir.

Practice More

Montrö Boğazlar Sözleşmesi'nin imzalanmasına zemin hazırlayan dünya siyasetindeki (İtalya ve Almanya'nın tutumu gibi) gelişmeleri inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question