Question

Difficulty: Very hardHükümsüzlük ve Türleri (Yokluk, Butlan)

Türk hukuk düzeninde bir hukuki işlemin 'yok' sayılması ile 'mutlak butlan' ile sakat olması arasındaki temel fark, sakatlığın işlemin hangi aşamasında ortaya çıktığıdır. Kurucu unsurlardaki (taraflar, irade beyanı, konu) bir eksiklik işlemi hukuken hiç doğmamış kılarken; bu unsurlar mevcut olsa dahi işlemin emredici hukuk kurallarına veya kamu düzenine aykırı olması işlemi ölü doğmuş (hükümsüz) kılar.

Buna göre, aşağıda verilen senaryolardan hangisi bir 'yokluk' hali değil, 'mutlak butlan' yaptırımına tabi bir hukuki işlemdir?

  1. A
    Bir kimsenin, rızası dışında elinin fiziksel olarak zorlanması (maddi cebir) yoluyla bir senede imza attırılması
  2. B
    Bir evlilik akdinin, kanunen yetkili evlendirme memuru yerine sadece tanıklar huzurunda veya yetkisiz bir kamu görevlisi önünde yapılması
  3. C
    Ayırt etme gücü tam olan bir kimsenin, ağır bir korkutma ve tehdit (ikrah) altında istemediği bir satış sözleşmesine imza atması
  4. D
    Bir sözleşmede taraflardan birinin, sözleşmenin kurulduğu tarihte hukuken mevcut olmaması veya gerçek kişinin ölmüş olması
  5. Yasaların kesin olarak yasakladığı derecedeki yakın akrabaların, resmi nikah memuru önünde tüm yasal prosedürlere uyarak evlenmesiAnswer

Answer

Yasaların kesin olarak yasakladığı derecedeki yakın akrabaların, resmi nikah memuru önünde tüm yasal prosedürlere uyarak gerçekleştirdikleri evlilik işlemi mutlak butlan ile sakattır.
Doğru cevap olan seçenekte, evlilik işleminin tüm kurucu unsurları (iki taraf, karşılıklı irade beyanı ve yetkili resmi memur) mevcuttur. Ancak işlemin konusu olan 'yakın akraba evliliği', Türk Medeni Kanunu'nun emredici hükümlerine ve kamu düzenine kesin olarak aykırıdır. Bu nedenle işlem 'yok' değildir, kurulmuştur; fakat 'mutlak butlan' nedeniyle baştan itibaren geçersizdir.

Step-by-Step Solution

1
İşlemin kurucu unsurlarını kontrol et
Taraflar mevcut, iradeler beyan edilmiş ve resmi memur huzurundadır. İşlem 'kurulmuş' sayılır.
Yokluk yaptırımı için işlemin hiç kurulmamış olması gerekir.
2
Geçerlilik şartlarını (emredici hükümler) analiz et
İşlem kurulmuş olsa da içeriği 'kesin evlenme engelleri' (yakın hısımlık) nedeniyle emredici hukuka aykırıdır.
Kurulan ancak içeriği hukuka aykırı olan işlemler mutlak butlan ile sakatlanır.
3
Hükümsüzlük türünü belirle
Sakatlık kurucu unsurlarda değil, yasaklanan bir içerikte olduğu için sonuç mutlak butlandır.
Yokluk kurucu unsurdaki, mutlak butlan ise emredici hükümlere aykırılıktaki sakatlıktır.

Key Concept

Hükümsüzlük Türlerinin Ayırımı (Yokluk vs. Mutlak Butlan)

Hints

1
İşlemin 'doğum anı' için gereken temel parçalar (taraflar, irade, resmi memur) eksikse sonuç yokluktur.

Practice More

Tek taraflı bağlamazlık (askıda geçersizlik) durumlarını, özellikle yetkisiz temsil ve sınırlı ehliyetsizlerin işlemlerini inceleyerek hükümsüzlük konusunu pekiştirebilirsiniz.

Alternative Method

Şu formülü kullanabilirsiniz: [Kurucu Unsur Eksik = Yokluk] | [Kurucu Unsur Tam + Yasak İçerik = Mutlak Butlan] | [Kurucu Unsur Tam + Korkutma/Yanılma = Nispi Butlan].
Estimated Time:1m 30s
Rate this question