Question

Difficulty: MediumYazım Kuralları

Türkçede yön adlarının yazımıyla ilgili temel kurallara göre; yön bildiren sözcükler özel isimden önce gelirse büyük, sonra gelirse küçük harfle başlar. Ayrıca ara yönler her zaman bitişik yazılırken; "batı" ve "doğu" gibi sözcükler medeniyet veya düşünce tarzı anlamında kullanıldığında büyük harfle başlatılır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmıştır?

  1. A
    Batı felsefesinin temelini oluşturan bu kavramlar, Orta Çağ boyunca pek çok düşünür tarafından hararetle tartışılmıştır.
  2. B
    Gezginler, Anadolu'nun güneydoğusuna düzenledikleri tur kapsamında Şanlıurfa ve Mardin'in tarihî dokusunu keşfettiler.
  3. C
    Kış mevsiminde Kuzey Avrupa kıyılarını etkisi altına alan dondurucu soğuklar, bölgedeki günlük hayatı olumsuz etkiliyor.
  4. Ülkemizin Güney doğu illerinde yetiştirilen tarım ürünleri, yüksek kalitesiyle dünya pazarlarında yoğun talep görüyor.Answer
  5. E
    Şehrin batısında yeni açılan park alanı, geniş yürüyüş parkurlarıyla hafta sonu spor yapmak isteyenlerin tercihi oluyor.

Answer

Ülkemizin tarım ürünlerinden bahseden seçenekte yer alan 'Güney doğu' ifadesi, bir ara yön olduğu için bitişik yazılmalıydı.
Doğru yanıt olan cümlede geçen 'Güney doğu' ifadesi bir ara yöndür. Türk Dil Kurumu'nun güncel yazım kılavuzuna göre ara yönlerin tamamı (güneydoğu, kuzeybatı, kuzeydoğu, güneybatı) bitişik yazılmalıdır. Bu kurala uyulmadığı için yazım yanlışı yapılmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki yön adlarını tespit et.
Seçeneklerde 'Batı', 'güneydoğusuna', 'Kuzey', 'Güney doğu' ve 'batısında' ifadeleri yön bildirmektedir.
Yazım kurallarını uygulamak için önce ilgili sözcüklerin bulunması gerekir.
2
Yön adlarının özel isme göre konumunu ve anlamını kontrol et.
'Kuzey Avrupa' (önce/büyük), 'Anadolu'nun güneydoğusu' (sonra/küçük) ve 'Batı felsefesi' (kültür/büyük) kullanımları kurallara uygundur.
Yön adlarının büyük-küçük harf ayrımı konumlarına ve bağlamlarına bağlıdır.
3
Ara yönlerin bitişiklik kuralını denetle.
'Güney doğu' ifadesinin ayrı yazıldığı görülmektedir.
TDK kurallarına göre kuzeybatı, kuzeydoğu, güneybatı ve güneydoğu gibi ara yönler mutlaka bitişik yazılmalıdır.

Key Concept

Yön Adlarının Yazımı

Hints

1
Cümlelerdeki yön adlarının (kuzey, güney, doğu, batı ve bunların birleşimleri) özel isimle olan ilişkisine dikkat edin.
2
Ara yönlerin (iki yönün birleşimiyle oluşan sözcükler) yazımında bitişiklik veya ayrılık durumunu kontrol edin.

Practice More

Kurum ve kuruluş adlarına gelen eklerin kesme işaretiyle ayrılmaması kuralını (Örn: Türk Dil Kurumuna) tekrar ederek yazım kuralları bilginizi pekiştirebilirsiniz.

Alternative Method

Yön adlarını kontrol ederken 'Önce gelirse ÖN-emli (Büyük), sonra gelirse SÖN-ük (Küçük)' tekerlemesini kullanarak hiyerarşiyi hatırlayabilirsiniz. Ara yönler için ise 'ara yönler her zaman el eledir (bitişik)' kuralını uygulayın.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question