Question

Difficulty: HardSened-i İttifak ve Tanzimat Dönemi Belgeleri

Osmanlı Devleti'nde 1919. yüzyılda gerçekleşen anayasallaşma hareketleri incelendiğinde; Sened-i İttifak, Tanzimat Fermanı ve Islahat Fermanı'nın her birinin padişahın mutlak otoritesini sınırladığı görülmektedir. Ancak bu belgeler, hazırlanış yöntemleri ve hukuki dayanakları bakımından temel farklar barındırır.

Buna göre, 18081808 Sened-i İttifak'ı, Tanzimat ve Islahat fermanlarından ayıran temel hukuki özellik aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Padişah ile yerel bir güç odağı (ayanlar) arasında karşılıklı taahhütlere dayanan bir sözleşme (misak) niteliği taşımasıAnswer
  2. B
    Padişahın kendi rızasıyla hukukun üstünlüğünü tanıdığı tek taraflı bir lütuf belgesi olması
  3. C
    Devletin temel teşkilatını düzenleyen ilk yazılı anayasa metni olarak yürürlüğe girmesi
  4. D
    Uluslararası bir antlaşmanın eki sayılarak yabancı devletlerin denetimine açık bir hukuki zemin oluşturması
  5. E
    Halkın seçtiği temsilcilerden oluşan bir heyet tarafından hazırlanarak kurucu iktidarın iradesini yansıtması

Answer

Sened-i İttifak'ın temel ayırt edici özelliği, padişah ile ayanlar arasında imzalanan iki taraflı bir sözleşme (misak) niteliğinde olmasıdır.
Sened-i İttifak (18081808), Türk anayasa tarihinde 'misak' (sözleşme) niteliği taşıyan tek belgedir. Padişah II. Mahmut, ayanların gücünü tanımak ve onların desteğini almak için karşılıklı bir anlaşma imzalamıştır. Tanzimat ve Islahat Fermanları ise padişahın tek taraflı iradesiyle (lütuf yoluyla) halkına verdiği hakları içerir; bu belgelerde padişahın karşısında imza atan başka bir güç odağı yoktur.

Step-by-Step Solution

1
Belgenin taraflarını analiz etme
Sened-i İttifak Padişah II. Mahmut ve Ayanlar arasında yapılmıştır; fermanlar ise sadece Padişah'ın halkına beyanıdır.
Belgenin 'sözleşme' mi yoksa 'tek taraflı irade' mi olduğunu anlamak için taraflara bakılmalıdır.
2
Hukuki niteliği karşılaştırma
Sened-i İttifak bir 'misak'tır; Tanzimat ve Islahat ise 'tek taraflı ferman' (lütuf) niteliğindedir.
KPSS'de anayasal belgelerin nitelik farkı (misak vs. ferman) sıkça test edilen üst düzey bir bilgidir.
3
Sonuca ulaşma
Karşılıklı taahhüt ve sözleşme niteliği taşıyan tek seçenek belirlenir.
Diğer belgelerden ayrılan en temel yapısal fark budur.

Key Concept

Misak (Sözleşme) Niteliği ve Anayasallaşma Belgeleri

Hints

1
Belgenin 'kimler arasında' imzalandığına ve 'tek taraflı mı yoksa çift taraflı mı' olduğuna odaklanın.

Practice More

Tanzimat Fermanı ile getirilen 'kanun üstünlüğü' ilkesinin Sened-i İttifak'taki 'iktidar sınırlaması'ndan farkını inceleyen sorular çözebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question