Question

Difficulty: MediumTürk-İslam Devletlerinde Toprak Sistemi ve Ekonomi

Türk-İslam devletlerinde toprak yönetimi, devletin mali yükünü hafifletmek ve sosyal düzeni korumak amacıyla çeşitli kategorilere ayrılmıştır. Bu sistem dahilinde, mülkiyeti devlete veya şahıslara ait olan bazı arazilerin gelirleri; cami, medrese, şifahane ve kervansaray gibi toplum yararına hizmet veren kurumların giderlerini karşılamak üzere tahsis edilmiştir. Bu arazilerin en temel özelliği, mülkiyetinin hiçbir şekilde devredilememesi, satılamaz ve miras bırakılamaz olmasıdır.

Buna göre, özellikleri belirtilen ve kamu hizmetlerinin devlet hazinesine yük olmadan yürütülmesini sağlayan bu toprak türü aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Vakıf arazilerAnswer
  2. B
    İkta arazileri
  3. C
    Mülk araziler
  4. D
    Paşmaklık araziler
  5. E
    Mukataa araziler

Answer

Sosyal kurumların giderlerini karşılayan ve mülkiyeti devredilemeyen toprak türü Vakıf arazilerdir.
Vakıf araziler, Türk-İslam devletlerinde mülkiyeti hayır amaçlı olarak topluma veya dini kurumlara adanmış topraklardır. Bu toprakların gelirleriyle medreseler, hastaneler ve camiler gibi kurumların masrafları devlet hazinesine yük olmadan karşılanır. Sistemin temel şartı olan satılamaz ve devredilemez olma özelliği, kamu hizmetlerinin sürekliliğini garanti altına alır.

Step-by-Step Solution

1
Toprağın kullanım amacını analiz etmek.
Toprağın gelirlerinin eğitim, sağlık ve din gibi sosyal hizmetlere (cami, medrese, şifahane) ayrıldığı görülür.
Toprak türünü belirlemek için gelirin nereye aktarıldığını saptamak gerekir.
2
Mali etkiyi değerlendirmek.
Bu hizmetlerin devlet hazinesinden para çıkmadan karşılandığı anlaşılır.
Vakıf sisteminin en önemli ekonomik avantajı hazine üzerindeki yükü azaltmasıdır.
3
Hukuki statüyü kontrol etmek.
Satılamaz, devredilemez ve miras bırakılamaz özelliklerinin 'Vakıf' hukukuyla örtüştüğü saptanır.
Diğer toprak türlerinden ayrılan en kesin hukuki fark budur.

Key Concept

Vakıf Sistemi ve Sosyal Ekonomi

Hints

1
Cami ve hastane gibi kurumların giderlerinin nasıl karşılandığını düşünün.
2
Bu toprakların en belirgin özelliği 'bağışlanmış' olmaları ve mülkiyetinin kilitli olmasıdır.
3
Hazineye yük olmadan bayındırlık işlerinin yapılması sizi 'hayır' amaçlı kurulan sisteme götürmelidir.

Practice More

İkta ve Vakıf sistemlerinin devlet hazinesi üzerindeki farklı etkilerini karşılaştıran soruları inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question