Examkin

Question

Difficulty: Very hardSosyal Düzen Kuralları ve Hukuk

Toplumsal düzeni sağlayan normatif sistemler (din, ahlak, görgü ve hukuk) arasındaki temel ayrım noktası 'yaptırımın (müeyyide) niteliği' olarak kabul edilmektedir. Diğer sosyal düzen kuralları genellikle yaygın ve organize olmamış manevi yaptırım güçlerine sahipken, hukuk kuralları merkezi bir otorite tarafından bizzat desteklenen maddi yaptırımlara dayanır. Ancak modern hukuk teorisinde, bir normun 'hukuk kuralı' kimliğini kazanması için yaptırımın sadece maddi olması yeterli görülmemekte, bu maddi gücün kaynağı ve uygulanış biçimi belirleyici unsur olarak öne çıkmaktadır.

Buna göre, bir kuralı diğer tüm toplumsal düzen kurallarından ayıran ve ona 'hukuki bir karakter' kazandıran temel özellik aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Toplumsal barışı sağlamak amacıyla bireylerin karşılıklı hak ve borçlarını adalet temelinde dengelemesi
  2. İhlal durumunda uygulanacak yaptırımın devlet tekelinde, önceden ilan edilmiş yöntemlerle ve zor kullanma gücüyle (cebir) hayata geçirilmesiAnswer
  3. C
    Bireyin sadece dış dünyadaki davranışlarını değil, niyet ve vicdan gibi iç dünyasını da doğrudan denetim altına alması
  4. D
    Kuralın geçerliliğinin, toplumun büyük bir kesimi tarafından tarihsel süreç içerisinde zımnen kabul edilmesine dayanması
  5. E
    İhlal neticesinde ortaya çıkan tepkinin, organize olmamış bir toplumsal kınama veya dışlama şeklinde tezahür etmesi

Answer

Hukuk kuralını ayıran temel özellik, yaptırımın devlet tekelinde, önceden belirlenmiş yöntemlerle ve zor kullanma gücüyle (cebir) uygulanmasıdır.
Hukuk kurallarını diğer tüm sosyal düzen kurallarından ayıran en teknik ve belirleyici fark, hukuki yaptırımın (müeyyide) 'maddi' olması ve bu yaptırımın arkasında 'devlet gücünün (kamu gücü/cebir)' bulunmasıdır. Modern devlet yapısında zor kullanma yetkisi sadece devlete aittir (meşru cebir tekeli) ve bu güç, kanunlarca önceden belirlenmiş usuller çerçevesinde işletilir. Diğer normatif sistemlerde ise yaptırım kişisel vicdana, kutsal değerlere veya organize olmamış toplumsal baskıya dayanır.

Step-by-Step Solution

1
Toplumsal düzen kurallarının (din, ahlak, görgü, hukuk) yaptırım türlerini karşılaştırın.
Din, ahlak ve görgü kurallarının yaptırımı manevidir (ayıplanma, günahkarlık vb.); hukuk kuralının yaptırımı maddidir.
Hukuku diğerlerinden ayıran ilk temel fark yaptırımın maddi (hapis, para cezası, tazminat vb.) olmasıdır.
2
Maddi yaptırımın uygulanma kaynağını ve 'meşru cebir tekeli' kavramını analiz edin.
Maddi yaptırımın sadece 'gözle görülür' olması yetmez; bu yaptırımı uygulama yetkisi sadece devletin yetkili organlarına aittir.
Toplumsal baskı da bazen maddi kayba yol açabilir (örneğin protesto sonucu alışveriş yapılmaması), ancak bu devlet gücüyle yapılmadığı için hukuki bir yaptırım değildir.
3
Hukuki yaptırımın prosedürel kesinliğini (kanunilik) değerlendirin.
Hukuki yaptırımlar önceden belirlenmiş usullere ve kanunlara göre uygulanır, keyfi değildir.
Modern hukuk sistemlerini görgü veya örften ayıran bir diğer özellik de yaptırımın öngörülebilir ve yöntemsel olmasıdır.

Key Concept

Hukuki Yaptırımın Devlet Destekli ve Maddi Olması

Hints

1
Yaptırımı kimin uyguladığına ve bu gücün yasal bir yetkiye dayanıp dayanmadığına odaklanın.

Practice More

Maddi yaptırım türleri olan 'ceza', 'tazminat', 'cebri icra' ve 'hükümsüzlük' kavramlarını çalışarak bu konuyu pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question

Topics

Sosyal Düzen Kuralları ve Hukuk

More questions from this topic