Question

Difficulty: MediumTürkiye'nin Özel Konumu ve Sonuçları

Türkiye'nin fiziki ve beşerî coğrafya özellikleri üzerinde mutlak konum kadar göreceli konumun da belirleyici bir rolü vardır. Yer şekillerinin çeşitliliği, yükselti değerleri ve denizlere göre konum gibi faktörler Türkiye'nin iklimsel ve ekonomik yapısını doğrudan şekillendirir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Türkiye'nin göreceli (özel) konumunun bir sonucu olarak gösterilemez?

  1. A
    Aynı gün içerisinde farklı hava koşullarının ve iklim özelliklerinin bir arada yaşanabilmesi
  2. B
    Batıdan doğuya doğru gidildikçe karın yerde kalma süresinin uzaması ve donlu gün sayısının artması
  3. Yıl içerisinde dört mevsimin belirgin olarak yaşanmasıAnswer
  4. D
    Dağların uzanış yönünden dolayı denizel etkilerin iç kesimlere sokulmakta zorlanması
  5. E
    İstanbul ve Çanakkale boğazlarına sahip olması nedeniyle stratejik bir kavşak noktası olması

Answer

Yıl içerisinde dört mevsimin belirgin olarak yaşanması, Türkiye'nin mutlak (matematiksel) konumunun bir sonucudur.
Yıl içerisinde dört mevsimin belirgin olarak yaşanması, Türkiye'nin 3636^\circ - 4242^\circ Kuzey paralelleri arasında, yani Orta Kuşak'ta bulunmasının bir sonucudur. Bu durum doğrudan enlem etkisiyle (mutlak konum) açıklanır.

Step-by-Step Solution

1
Göreceli (özel) konum ve mutlak (matematiksel) konum kavramlarını ayırt et.
Göreceli konum; yükselti, yer şekilleri, denizellik-karasallık ve komşuluk ilişkileriyle ilgilidir. Mutlak konum ise enlem ve boylam dereceleriyle (Ekvator'a ve Başlangıç Meridyeni'ne göre konum) ilgilidir.
Sorunun kökünde istenen ayrımı yapabilmek için temel tanımları bilmek gerekir.
2
Seçeneklerdeki durumların nedenlerini analiz et.
A, B, D ve E seçenekleri Türkiye'nin yer şekilleri, yükseltisi ve denizlere göre konumuyla açıklanırken; C seçeneği Türkiye'nin 3636^\circ - 4242^\circ Kuzey paralelleri arasında (Orta Kuşak) olmasıyla açıklanır.
Her bir coğrafi sonucun hangi konum türüne ait olduğunu belirlemek doğru cevaba ulaştırır.
3
Dört mevsimin yaşanma şartını değerlendir.
Bir ülkede yıl içinde dört mevsimin belirgin yaşanması, o ülkenin ne Ekvator'da (daima sıcak) ne de kutuplarda (daima soğuk) olduğunu, ikisinin arasında (Orta Kuşak) olduğunu kanıtlar.
Mevsimlik sıcaklık farkları eksen eğikliği ve enlem etkisiyle (mutlak konum) doğrudan ilişkilidir.

Key Concept

Mutlak (Matematik) ve Göreceli (Özel) Konum Ayrımı

Hints

1
Bir özelliğin mutlak konum mu yoksa özel konum mu olduğunu anlamak için 'Bu durum enlem veya boylamla mı ilgili?' sorusunu sorun.
2
Orta Kuşak'ta bulunmanın sonuçlarını (A-B-C-D kuralı: Akdeniz iklimi, Batı rüzgarları, Cephe yağışları, Dört mevsim) hatırlayın.
3
Aynı anda farklı mevsim özelliklerinin yaşanması yer şekilleriyle; yıl boyunca dört mevsimin yaşanması ise dünya üzerindeki genel konumla (kuşakla) ilgilidir.

Practice More

Türkiye'nin matematiksel konumunun sonuçlarını (enlem ve boylamın etkileri) tekrar gözden geçirebilirsiniz.
Estimated Time:50s
Rate this question