Question

Difficulty: HardTürkiye'de Bitki Örtüsü: Ormanlar

Türkiye'de ormanların dikey yöndeki dağılışını kontrol eden iki temel sınır bulunmaktadır: Ormanların yetişmeye başlayabildiği en alt seviye olan "orman alt sınırı" ve yetişebildiği en yüksek seviye olan "orman üst sınırı". Bu sınırların her biri farklı iklim elemanlarının etkisiyle şekillenir.

Buna göre, aşağıda verilen özelliklerden hangisi, diğerlerinden farklı bir iklim elemanının etkisiyle açıklanabilir?

  1. A
    Karadeniz kıyı kuşağında ormanların deniz seviyesinden itibaren kesintisiz bir kuşak oluşturması
  2. B
    İç Anadolu Bölgesi'nde ormanların ancak 110012001100-1200 metre yükseltiden sonra yetişebilmesi
  3. Toroslar'da ormanların ulaştığı en yüksek seviyenin Kuzey Anadolu Dağları'na göre daha yukarıda yer almasıAnswer
  4. D
    Güneydoğu Anadolu'nun güney kesimlerinde şiddetli buharlaşma nedeniyle orman örtüsünün yetişememesi
  5. E
    Tuz Gölü çevresinde doğal bitki örtüsünün orman yerine bozkırlardan oluşması

Answer

Toroslar'da ormanların ulaştığı en yüksek seviyenin Kuzey Anadolu Dağları'na göre daha yukarıda yer alması seçeneği, sıcaklık (enlem) faktörüyle ilgiliyken diğer seçenekler nemlilik (alt sınır) faktörüyle ilgilidir.
Türkiye'de ormanların yetişebildiği en yüksek seviye (orman üst sınırı), sıcaklık koşullarına bağlıdır. Toros Dağları (Akdeniz), Kuzey Anadolu Dağları'na (Karadeniz) göre daha güneyde yer aldığı için enlem etkisiyle daha sıcaktır; bu da ormanların Akdeniz'de yaklaşık 25002500 metrelere kadar çıkabilmesini sağlarken, Karadeniz'de bu sınırın 200021002000-2100 metrelerde kalmasına neden olur. Diğer seçeneklerin tamamı ise nemliliğin yeterliliği veya azlığı ile ilgili olan 'orman alt sınırı' örnekleridir.

Step-by-Step Solution

1
Orman sınırlarını belirleyen temel kuralı analiz etme
Orman alt sınırını belirleyen temel faktör nemliliktir (yağış); orman üst sınırını belirleyen temel faktör ise sıcaklıktır.
Bitkilerin su ihtiyacı karşılandığında ormanlar aşağıdan başlayabilir, ancak yükseldikçe azalan sıcaklık bir noktadan sonra ağaç yetişmesine izin vermez.
2
Seçeneklerdeki durumları sınır türüne göre sınıflandırma
Karadeniz, İç Anadolu ve Güneydoğu Anadolu örnekleri ormanların 'nereden başladığı' (alt sınır) ile ilgilidir. Toroslar örneği ise ormanın 'nereye kadar çıkabildiği' (üst sınır) ile ilgilidir.
Alt sınırı etkileyen faktör nem iken, üst sınırı etkileyen faktör sıcaklıktır.
3
Farklı olan iklim elemanını belirleme
Toroslar'daki durum sıcaklık (enlem) etkisiyle açıklanırken, diğer tüm seçenekler yağış ve nemlilik rejimiyle açıklanır.
Akdeniz'in Karadeniz'den daha sıcak olması, ormanların daha yükseklerde de ısı ihtiyacını bulabilmesini sağlar.

Key Concept

Orman Alt ve Üst Sınırı Belirleyicileri
Estimated Time:1m 30s
Rate this question