Examkin

Question

Difficulty: HardTürkiye'de Nüfusun Dağılışı ve Nüfus Yoğunlukları

Türkiye'nin nüfus özellikleri ve yer şekilleri arasındaki ilişki üzerine araştırma yapan bir coğrafyacı, incelediği üç farklı bölge için şu verileri elde etmiştir:

* I. Bölge: Fizyolojik nüfus yoğunluğu (FNYFNY), aritmetik nüfus yoğunluğundan (ANYANY) yaklaşık 1212 kat fazladır.
* II. Bölge: Aritmetik nüfus yoğunluğu ile fizyolojik nüfus yoğunluğu birbirine çok yakındır.
* III. Bölge: Tarımsal nüfus yoğunluğu (TNYTNY), aritmetik nüfus yoğunluğundan (ANYANY) belirgin şekilde düşüktür.

Bu verilere dayanarak yapılan aşağıdaki çıkarımlardan hangisi kesinlikle yanlıştır?

  1. A
    I. bölgenin topoğrafyası oldukça engebeli ve dağlıktır.
  2. B
    II. bölgede tarım alanlarının toplam yüz ölçümü içerisindeki payı yüksektir.
  3. C
    III. bölgede aktif nüfusun büyük bir kısmı sanayi ve hizmet sektörlerinde istihdam edilmektedir.
  4. D
    I. bölgede gerçek alan ile izdüşüm alan arasındaki fark, II. bölgeye göre daha fazladır.
  5. II. bölgenin toplam yüz ölçümü, I. bölgenin toplam yüz ölçümünden daha büyüktür.Answer

Answer

Yoğunluk verileri oransal değerler olduğu için bölgelerin toplam yüz ölçümleri hakkında kesin bir kıyaslama yapılamayacağını belirten seçenek kesinlikle yanlıştır.
Nüfus yoğunluğu verileri (aritmetik, fizyolojik veya tarımsal) birer orandır. Bu oranlar bize arazinin engebeliliği, tarım alanlarının payı veya ekonomik yapı hakkında bilgi verirken; bölgenin toplam yüz ölçümü (km2km^2) veya toplam nüfus miktarı gibi mutlak büyüklükler hakkında bilgi vermez. Bu nedenle, yoğunluk ilişkilerine bakarak bir bölgenin diğerinden daha büyük bir yüz ölçümüne sahip olduğu sonucuna ulaşılamaz.

Step-by-Step Solution

1
I. Bölge verisini analiz etme
FNY≫ANYFNY \gg ANY durumu, tarım alanlarının toplam yüz ölçümü içinde çok küçük bir yer kapladığını (dağlık/engebeli yapı) kanıtlar.
Fizyolojik yoğunluk formülündeki payda (tarım alanı) küçüldükçe yoğunluk değeri artar.
2
II. Bölge verisini analiz etme
ANY≈FNYANY \approx FNY durumu, toplam yüz ölçümünün neredeyse tamamının tarım alanı olduğunu (sade yer şekilleri) gösterir.
Paydaların (toplam alan ve tarım alanı) birbirine yakın olması yoğunlukları eşitler.
3
III. Bölge verisini analiz etme
TNY<ANYTNY < ANY durumu, tarım nüfusunun toplam nüfusa oranla çok düşük olduğunu, yani bölgenin sanayi/hizmet odaklı olduğunu gösterir.
Tarımsal nüfus yoğunluğu sadece çiftçi sayısını baz alırken, aritmetik yoğunluk tüm nüfusu baz alır.
4
Mutlak vs. Oransal veri ayrımı yapma
Yoğunluk (kişi/km2km^2) bir oran belirtir; alanın büyüklüğü (km2km^2) bilinmeden mutlak kıyaslama yapılamaz.
Örneğin, Konya (geniş ve düz) ile Ergene (dar ve düz) her ikisi de II. bölge özelliğine sahip olabilir ancak yüz ölçümleri çok farklıdır.

Key Concept

Nüfus Yoğunlukları ve Yer Şekilleri İlişkisi

Hints

1
Yoğunluk bir orandır. Bir sınıfın 'kalabalık olması' ile 'sınıfın büyüklüğü' arasındaki farkı düşünün.
2
FNY/ANYFNY / ANY oranı bize tarım alanlarının toplam alana oranını verir. Bu oran ne kadar büyükse arazi o kadar engebelidir.
3
Türkiye'de Doğu Karadeniz (I. Bölge örneği) ile Marmara Bölgesi (III. Bölge örneği) veya İç Anadolu (II. Bölge örneği) üzerinden kıyaslama yapın; ancak yoğunlukların yüz ölçümü vermediğini unutmayın.

Practice More

Farklı bölgelerin tarım arazisi büyüklükleri ve yer şekilleri arasındaki ilişkiyi pekiştirmek için 'Gerçek Alan - İzdüşüm Alan' farkı sorularına göz atabilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question

Topics

Türkiye'de Nüfusun Dağılışı ve Nüfus Yoğunlukları

More questions from this topic