Question

Difficulty: MediumAkarsu Şekilleri

Akarsu faaliyetleri sonucunda oluşan bazı yer şekilleri, akarsuyun hem aşındırma gücünü hem de biriktirme özelliğini aynı süreç içerisinde kullandığını kanıtlar. Bu tür yer şekillerinde akarsu bir yandan yatağını dışa doğru genişletirken diğer yandan taşıdığı yükü iç bükey alanlarda depolar.

Buna göre, aşağıda verilen yer şekillerinden hangisinin oluşumunda bu iki süreç (aşındırma ve biriktirme) bir arada gerçekleşmektedir?

  1. MenderesAnswer
  2. B
    Kırgıbayır
  3. C
    Birikinti Konisi
  4. D
    Dev Kazanı
  5. E
    Peri Bacaları

Answer

Menderesler, akarsuyun yatak eğiminin azaldığı yerlerde hem aşındırma hem de biriktirme yaparak oluşturduğu büklümlerdir.
Mendereslerin oluşumu sırasında akarsu, yatağının dış bükey tarafını (çarpak) fiziksel olarak aşındırırken, akış hızının azaldığı iç bükey tarafta (yığınak) taşıdığı alüvyonları biriktirir. Bu iki sürecin aynı yer şekli üzerinde eş zamanlı gerçekleşmesi, menderesi karma yapılı bir şekil yapar.

Step-by-Step Solution

1
Yer şekillerini oluşum süreçlerine göre sınıflandır.
Akarsu şekilleri; aşındırma, biriktirme ve her ikisinin birden etkili olduğu (karma) şekiller olarak ayrılır.
Soruda hem aşındırma hem biriktirmenin aynı anda görüldüğü şekil sorulmaktadır.
2
Menderes (büklüm) oluşumundaki dinamikleri incele.
Akarsu, büklümün dış tarafında 'çarpak' adı verilen alanda aşındırma yaparken, hızın azaldığı iç tarafta 'yığınak' adı verilen alanda biriktirme yapar.
Bu durum menderesi hem aşınım hem birikim şekli yapar.
3
Diğer seçenekleri ele.
Kırgıbayır, Dev Kazanı ve Peri Bacaları sadece aşınım; Birikinti Konisi ise sadece birikim şeklidir.
Bu şekillerde süreçler aynı anda veya birbirini tamamlayacak şekilde (karma) işlemez.

Key Concept

Karma Yapılı Akarsu Şekilleri

Hints

1
Akarsu yatağının büklüm yaptığı yerlerde suyun hızı her iki kıyıda aynı mıdır?
2
Bir akarsu kıyısını aşındırırken karşı kıyısında neden malzeme biriktiriyor olabilir?
Estimated Time:50s
Rate this question