Examkin

Question

Difficulty: Hard31 Mart Vakası

3131 Mart Vakası’nın Hareket Ordusu tarafından bastırılmasının ardından IIII. Abdülhamid tahttan indirilmiş ve yerine VV. Mehmed Reşad getirilmiştir. Bu siyasi gelişmenin hemen akabinde, 19091909 yılında Kanun-i Esasi üzerinde yapılan köklü değişikliklerle mutlak monarşiden parlamenter sisteme geçiş yolunda kritik adımlar atılmıştır.

Bu anayasal düzenlemeler ve dönemin siyasi atmosferi dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi 19091909 Anayasa değişiklikleri ile getirilen yeniliklerden biri *değildir*?

  1. A
    Hükümetin padişaha karşı değil, Meclis-i Mebusan’a karşı sorumlu tutulması esasına geçilmesi
  2. B
    Padişahın meclisi feshetme yetkisinin zorlaştırılarak belirli şartlara ve süre sınırına bağlanması
  3. C
    Uluslararası antlaşmaların ve barış sözleşmelerinin yürürlüğe girmesi için meclis onayının zorunlu kılınması
  4. D
    Padişahın yasalar üzerindeki 'mutlak veto' yetkisinin kaldırılarak 'geciktirici veto' sistemine geçilmesi
  5. Padişahın, kamu güvenliğini gerekçe göstererek kişileri yargılamasız sürgün etme yetkisinin anayasaya eklenmesiAnswer

Answer

Padişahın kamu güvenliğini gerekçe göstererek kişileri yargılamasız sürgün etme yetkisinin anayasaya eklenmesi seçeneği yanlıştır; çünkü 1909 değişiklikleri ile bu yetki kaldırılmıştır.
Doğru cevap olan ifade yanlıştır çünkü 19091909 Anayasa değişiklikleri, 18761876 Anayasası'nın padişaha tanıdığı anti-demokratik yetkileri tasfiye etmiştir. Özellikle 113113. maddede yer alan ve padişahın 'idari bir kararla' kişileri sürgüne göndermesine imkan tanıyan yetki, bu düzenlemelerle tamamen kaldırılmıştır. Bu durum kişisel hürriyetlerin güvence altına alınması adına atılmış en büyük adımlardan biridir.

Step-by-Step Solution

1
3131 Mart Vakası sonrası siyasi iklimi analiz edin.
Hareket Ordusu'nun müdahalesiyle İttihat ve Terakki Cemiyeti'nin yönetimdeki etkisi artmış ve padişahın otoritesi sembolik düzeye çekilmiştir.
Anayasa değişikliklerinin temel amacı, mutlakiyetçi eğilimleri engellemek ve yasama organını (meclis) güçlendirmektir.
2
18761876 ve 19091909 Kanun-i Esasi metinlerini karşılaştırın.
18761876'da padişahın elinde olan 'sürgün', 'mutlak veto' ve 'hükümetin padişaha sorumluluğu' gibi maddeler değiştirilmiştir.
Demokratikleşme adımları padişahın yetkilerinin kısıtlanmasını gerektirir.
3
Yanlış olan maddeyi tespit edin.
113113. maddedeki sürgün yetkisi anayasaya eklenmemiş, tam tersine anayasal metinden çıkarılmıştır.
Bireysel hak ve özgürlüklerin korunması adına yargısız infaz ve sürgün yetkisinin kaldırılması modern hukuk anlayışının bir gereğidir.

Key Concept

1909 Kanun-i Esasi Değişiklikleri ve Parlamenter Sistem

Hints

1
3131 Mart Vakası sonrası yapılan değişikliklerin ana temasının 'Padişahı kısıtlamak, Meclisi güçlendirmek' olduğunu düşünün.
2
IIII. Abdülhamid'in daha önce 18781878'de meclisi kapatmak için kullandığı maddelerin nasıl değiştirilmiş olabileceğine odaklanın.
3
18761876 Anayasası'nın ilk halinde yer alan ve Mithat Paşa'nın da sürülmesine neden olan meşhur 'Sürgün Yetkisi'nin (Madde 113113) akıbetini hatırlayın.

Practice More

1909 değişiklikleri ile 'Padişahın Sadrazamı atama yetkisinin nasıl kısıtlandığını' ve 'Vükela (Bakanlar Kurulu) seçimindeki değişikliği' inceleyerek bilginizi derinleştirebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question

Topics

31 Mart Vakası

More questions from this topic