Question

Difficulty: MediumHukuk Sistemi

Osmanlı hukuk sisteminde yetkiler 'kaza' (yargılama) ve 'ifta' (fetva verme/hukuki görüş bildirme) olmak üzere iki ana işlevsel kola ayrılmıştır. Kaza yetkisi mahkemelerde somut olayları karara bağlayan kadılar ve onları denetleyen kazaskerlere aitken; ifta yetkisi, devlet işlerinin ve hukuk kurallarının İslam hukukuna uygunluğunu denetleyen makama aittir. Buna göre, Osmanlı Devleti'nde hukuk sisteminin 'ifta' kanadının en üst temsilcisi olan ve alınan kararlar hakkında bağlayıcı dini görüş bildiren görevli aşağıdakilerden hangisidir?

  1. ŞeyhülislamAnswer
  2. B
    Kazasker
  3. C
    Nişancı
  4. D
    Reîsülküttâb
  5. E
    Sadrazam

Answer

Osmanlı hukukunda fetva verme ve dini uygunluk denetimi (ifta) yetkisi Şeyhülislam'a aittir.
Şeyhülislam, Osmanlı Devleti'nde 'ifta' makamının başıdır. Padişahın emirleri de dahil olmak üzere, tüm devlet işlerinin ve hukuk kurallarının İslam hukukuna (Şer'i hukuk) uygunluğunu denetler ve bu konuda 'fetva' verir. Bu yetki onu hukuk sisteminin dini denetim kanadının en üst temsilcisi yapar.

Step-by-Step Solution

1
Kaza ve İfta ayrımını tanımla.
Kaza mahkemede hüküm vermektir (Kadı-Kazasker); İfta ise bir durumun hukuka uygunluğu hakkında görüş bildirmektir (Şeyhülislam-Müftü).
Hukuk sistemindeki görev dağılımını anlamak soruyu çözmek için temel adımdır.
2
Seçeneklerdeki görevlileri sınıflarına ve temel görevlerine göre ele.
Şeyhülislam İlmiye sınıfı (Din/Hukuk), Kazasker İlmiye sınıfı (Yargı/Eğitim), Nişancı Kalemiye sınıfı (Bürokrasi), Sadrazam Seyfiye sınıfı (Yönetim).
Görevlilerin hangi sınıfa ait olduğunu bilmek, yetki alanlarını daraltmayı sağlar.
3
En üst fetva makamını belirle.
Osmanlı Devleti'nde alınan kararların dine uygunluğunu denetleyen en yetkili kişi Şeyhülislam'dır.
Şeyhülislam'ın Divan'daki konumu ve fetva yetkisi hukuk sisteminin en üst dini denetim mekanizmasıdır.

Key Concept

İfta ve Kaza Yetkisi Ayrımı

Hints

1
Soruda bahsedilen görevli 'İlmiye' sınıfının en üst basamağında yer alır.
2
Bu görevlinin en temel yetkisi, alınan kararların İslam dinine uygun olup olmadığını belirten bir 'belge' vermektir.
3
Aradığınız kavram 'fetva' vermekle doğrudan ilişkilidir ve Kanuni döneminden itibaren Divan'ın asli üyeleri arasına girmiştir.

Practice More

Kazasker ve Şeyhülislam arasındaki görev farklarını İlmiye sınıfının hiyerarşisi üzerinden tekrar edebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question