Türkiye, Alp-Himalaya kıvrım kuşağında yer alması ve farklı jeolojik zamanlarda (özellikle ve zaman) oluşmuş arazileri bir arada bulundurması nedeniyle maden çeşitliliği bakımından dünyada zengin bir ülkedir. Ancak bir madenin ekonomik olarak işletilebilmesi için rezerv miktarının ve tenör oranının yeterli olması, ulaşım ve pazarlama imkanlarının ise elverişli olması gerekir. Bu bilgiler ve Türkiye'nin ekonomik gerçekleri dikkate alındığında, yer altı kaynakları ve dış ticaretteki yerleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
- AToplam maden ihracat gelirleri içerisinde ekonomik getirisi en yüksek olan ve dış ticarette ilk sırada yer alan maden grubu mermerdir.
- BGübre sanayisinin ana hammaddesi olan fosfat, Türkiye'de rezervleri yetersiz olduğu için sanayi ihtiyacını karşılayamaz ve büyük oranda ithal edilir.
- Sivas ve Malatya çevresindeki demir rezervleri sanayi ihtiyacını fazlasıyla karşıladığı için Türkiye demir-çelik üretiminde dışa bağımlı değildir.Answer
- DBor mineralleri; dünya rezervlerinin yaklaşık 'ünün Türkiye'de bulunması ve sanayinin pek çok dalında kullanılması nedeniyle stratejik bir madendir.
- EJeolojik kökenli yer altı kaynaklarından olan taş kömürü ve linyit, kullanım alanları gereği 'metalik madenler' değil, 'enerji kaynakları' olarak sınıflandırılır.
Answer
Türkiye'nin demir-çelik üretiminde dışa bağımlı olmadığını iddia eden seçenek yanlıştır; zira Türkiye, sanayi ihtiyacı nedeniyle demir ithal eden bir ülkedir.
Türkiye'de demir rezervleri (Sivas-Divriği, Malatya-Hekimhan gibi) önemli bir potansiyele sahip olsa da, Türkiye'nin gelişmiş demir-çelik sanayisinin ihtiyacını (Ereğli, İskenderun, Karabük tesisleri) karşılayacak düzeyde değildir. Bu nedenle Türkiye, ihtiyacının önemli bir kısmını dışarıdan ithal etmektedir. Bu durum, Türkiye'nin demirde dışa bağımlı olmadığını iddia eden ifadeyi yanlış kılar.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Madenlerin Ekonomik İşletilebilirliği ve Dış Ticaret Dengesi
Hints
1
Türkiye'nin ihraç ettiği ve ithal ettiği madenleri hatırlamaya çalışın. Özellikle sanayi ham maddelerinde durum nedir?
2
Bir madenin rezervinin olması, o madende dışa bağımlı olmadığımız anlamına gelmez. Sanayideki kullanım hızı üretimden fazlaysa ithalat yapılır.
3
İskenderun ve Ereğli gibi dev demir-çelik fabrikalarının hammadde ihtiyacını düşünün. Sadece Sivas ve Malatya'daki madenler bu fabrikalara yetiyor mu?
Practice More
Türkiye'deki madenlerin işleme tesislerinin yer seçimi kriterleri (hammaddeye yakınlık vs. ulaşım) üzerine bir soru çözerek konuyu pekiştirebilirsiniz.
Alternative Method
Dış ticaret verilerini (ithalat/ihracat) maden bazlı gruplandırarak eleme yöntemiyle doğru cevaba ulaşılabilir.
Estimated Time:2m 0s