Anayasa hukukunda 'kurucu iktidar' kavramı, devletin temel yapısını oluşturma veya mevcut yapıda değişiklik yapma yetkisini ifade eder. Bu yetkinin kullanım biçimi, meşruiyet dayanağı ve hukuki sınırları dikkate alındığında; asli kurucu iktidar ile tali kurucu iktidar arasındaki farklara ilişkin aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?
- Asli kurucu iktidar, hukuki bir boşluk ortamında ortaya çıkan ve hem içerik hem de yöntem bakımından pozitif hukukla sınırlanmayan 'hukuk öncesi' bir güçken; tali kurucu iktidar, yetkisini ve sınırlarını mevcut anayasadan alan 'hukukileşmiş' bir yetkidir.Answer
- BTali kurucu iktidar, anayasanın sadece 'sert' olduğu durumlarda ortaya çıkan bir yetkiyken; asli kurucu iktidar her türlü anayasal düzende anayasayı baştan sona değiştirme yetkisine sahiptir.
- CAsli kurucu iktidar, yeni bir anayasa yaparken bir önceki anayasanın 'değiştirilmesi yasak olan' hükümlerine (maddi sınır) sadık kalmak zorundadır; tali kurucu iktidar ise bu sınırlardan tamamen muaftır.
- DAsli kurucu iktidar sadece darbe veya devrim gibi fiili durumlarla yetki kullanabilirken; tali kurucu iktidar sadece halkın doğrudan katılımıyla (referandum) anayasa yapabilir.
- EHer iki iktidar türü de meşruiyetini yürürlükteki anayasanın temel ilkelerinden alır; aralarındaki tek fark asli kurucu iktidarın tüm toplumu, tali kurucu iktidarın ise sadece siyasi partileri temsil etmesidir.
Answer
Asli kurucu iktidarın hukuk dışı ve sınırsız niteliği ile tali kurucu iktidarın mevcut anayasaya bağlı ve hukukileşmiş niteliğini vurgulayan seçenek doğrudur.
Doğru ifade, asli kurucu iktidarın 'hukuk dışı/öncesi' olduğunu, tali kurucu iktidarın ise yetkisini anayasadan alan 'hukukileşmiş' bir güç olduğunu belirtir. Bu, iki kavram arasındaki en temel ve kuramsal farktır. Asli kurucu iktidar yeni bir anayasa yaparken herhangi bir şekli veya maddi kurala tabi değilken, tali kurucu iktidar anayasanın öngördüğü kurallara uymak zorundadır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Asli ve Tali Kurucu İktidar Ayrımı
Hints
1
Hangi iktidar türünün yetkisini 'mevcut bir anayasadan' aldığını, hangisinin ise 'yeni bir sayfa açtığını' düşünün.
Practice More
1924, 1961 ve 1982 anayasalarının yapılış süreçlerini 'asli kurucu iktidar' kavramı üzerinden inceleyerek somutlaştırabilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s